K’o eta’mab’al xkojik pa le k’uttijonem rech kakojik ri jachb’al rech umolik tzijolib’al rech kab’an ch’ob’ow chi rij ri’ pa le ya’olchajinik pa tinamit ri’

199

Are rumal eri wokajil nim uwach ri’ rajawaxik b’a’ jun k’o retab’alil ri’, rumal k’ut sib’alaj keb’ kik’u’x ub’anom kanima’ ri tinamit chi rij ri’, xa’rumal eri ub’anikil tzijol man junam ta uwach ri’ kumal ri Wokajil Ajchajil Tinamit ruk’ ri INACIF ri’, kojpa’ ri’, eri q’atb’al rech jun ch’ob’otal chak rech kujunumisaj uwach ri ch’ob’on ujech’b’axik ri’, rech kab’an jun utzalaj solwachinik chi rij ya’olchajinik pa tinamit ri’ xuquje’ are wari’ kojuk’am b’ik pa jun junumaxik uwach pa ronojel taq le wokajil ri’ xcha’ ri Viceministerio rech Q’atel b’anoj k’ax ri’, Axel Romero are chi’ kak’is ri nab’e uwach ri k’uttijonem ri’, “Majb’al rech ri B’anol Ujachik pa tinamit chuwachulew chi rij b’anoj k’ax rech kajech’b’ex uwach ri’ (ICCS) xuquje’ rech kakojik pa le Utaqib’al rech K’iyemal ri Kupatanij rib’ 16 ri’.

Aretaq kana’tixik wokajil ri’ xub’ij chik che are ri’ katzijoxik ri Organismo Judicial ri’, ri Ministerio Público, ri Inacif, ri Wokajil Ajchajil Tinamit, man are ta ub’ixik che junam taq tzijol kakichakuj ri’, che ri tzijol rech ri Inacif k’o uwi’ chuwach na ri rech ri PNC xuquje’ rumal ri’ are sib’alaj rajawaxik kab’an jun utzalaj uya’ik ub’ixik ri’.

 Eri Romero, xub’ij chik che we jun chak ri’ are tajin loq ub’anik k’a pa le junab’ 2009 pa le Unidad rech Prevención comunitaria rech q’atel k’ax ri’, chi’ k’u ri’ ri xkoj wi jun nab’e ilob’al ropanib’al kamisanik, eri nab’e taq ub’eyal b’anow k’otow chi’aj chi rij xuquje’ rech chi rij rilik ri k’ax kakiraq ri winaqil pa le taqawokaj ri’, are tajin xk’iy uwach xuquje’ aretaq xkojik ri Viceministerio rech Q’atel k’ax ri’ pa le ub’antajil xkoj ri’ jun b’anb’al solwachinik rech ilob’al uchuq’ab’ b’anoj k’ax ri’ are k’u ri’ xub’ano rech xekojik chakub’al rech kaya’ ub’ixik ucholaj uchuq’ab’ k’axk’olil ri’ are wari’ jun chi ke ri’ ri qas utz kusolwachij ub’anikil k’axk’olil ri’.

K’o oxib’ nim uwach chakub’al ri’

Eri Urox Viceministerio ri’ xuquje’ xuya’ ub’ixik ucholajil che pa we keb’ q’ij rech k’uttijonem ri’ eri e ajtijoxel chi’ sib’alaj k’o nim ch’ob’onik kekowinik kakik’am uwach chi rij ri junumisab’al retalil ri’, ri are ri’ le k’otoj chi’aj rilob’al rech xuquje’ rech kilik ri k’axk’olil kuya’o xuquje’ rech kataqixik uchakuxik 16 utaqob’alil rech k’iyemal ri ya’talil ub’ixik pa jun uwach ch’ab’al ri’.

We kamik ri’ are wa’ rech qas kaqakoj ri utaqib’alil rech k’iyemal pa le 16 ub’antajil ri’, xcha’ ri Romero, “Are sib’alaj rajawaxik eri wokajil utz kakib’an b’a che upajik xuquje’ retaxik ri b’anow chak patan ri’ xuquje’ rech k’o utzalaj uwachinik kuya’o kumal ri kechakun rech ri’, man xaq ta ri’ ruk’ ri k’iyemal xane’ xuquje’ ruk’ ri ucholchak ri taqawokaj pa Amaq’ ri’ xuquje’ ruk’ ri katún 2032.

Eri Viceministerio xub’ij che ri kachomaxik ruk’ we b’anow chakunik ri’ are ri b’anow k’uttijonem ri’ rech kab’antaj kowinem kak’ex uwach ri ub’anikil pa le b’anow cholchak rech chomanik pa tinamit ri’, are rech ri kak’ex uwach kojpa’ kab’an che retab’axik pa le ub’inisaxik ri’ xuquje’ rech k’o kuya’ uchuq’ab’ pa taq le wokajil ri’ xuquje’ rech kakojik ri chakub’al rech ri qas rajawaxik rech utz ub’anik kb’an che pa le b’anow chomanik chi rij taq ri’.

Rech kak’is ub’ixik ri’, eri Romero xuya’ ub’ixik ucholajil ri’ aretaq kab’antaj ri k’uttijonem kab’an ri’ jun usolixik uwach ri ub’eyal cholchak pa le molaj ch’ob’ow chomanik pa komon wokajil rech junumisaxik uwch retalil ri’ xuquje’ ruk’ ri OCSE rech ya’olchajinik rech ri Instituto Nacional rech Estadística, eri cholchak rech ri b’anow k’otow chi’iaj pa tinamit rech rilob’alil ri k’axk’olil kub’ano, xuquje’ rech kach’ob’ik ri cholchak rech kub’an utz pa komon wokajil ri’, xuquje’ rech ub’anikil jech’b’alil ri’ kakojik pa le kichak kipatan ri PNC ri’, ri are ri’ kuya’o jun utzalaj yab’al tzijol ri’ xuquje’ k’o jun utzalaj molim tzijol kub’ano pa le yab’al ub’ixik tzijob’enik pa le ilob’an uchak patan ri’.

Swiffy Output
COMPARTIR