Tajin katzukuxik chakub’al rech kakojik ub’eyal Q’atel B’anoj k’ax ri’

159

Are rech b’a’ kawok jun ub’eyalil rech kak’utunsaxik ub’anb’alil rech ilob’al rech ri Q’atel nawolin b’anoj k’ax ri’, eri viceministerio rech Choman q’atel k’ax rech Gobernación ri’, pa komonb’al ruk’ ri Ch’ob’otal Chak Kaqatzijob’ej Qib’ rech ri Jawokajil rech Estados Unidos rech ri k’iyemal pa Uwachulew ri’ xuquje’ ri Mercy Corps, ri Ch’ob’otal Chak InfoSegura, patanim rumal ri Cholb’al Chak rech Nacionales Unidas Rech ri K’iyemalil (PNUD), ri pa keb’ q’ij kab’antaj wiri’ le Nab’e Riqb’alil Tinamit rech B’anoj Chomanik rech Q’atel B’anoj K’ax ri’, ri kab’an pa Antigua Guatemala.

Ruk’ wa’ are nimalaj b’anoj chomanik pa komon kuk’ ri q’atb’altzij rech taq tinamit, rech kak’utunsaxik rech kakojik kub’sib’al k’olib’em rech b’anoj nuk’wokaj, rech b’anoj ch’ob’onik, rech kak’utunsaxik k’iysab’alil retalil ri’ xuquje’ rech yab’al utzijob’exik pa retalil uwach rulewal ri’ le kab’antaj wi b’anoj k’ax ri’, rech k’o ya’olchajinik kakojik rech uq’atexik ri’.

Eri viceministro rech Q’atel B’anoj k’ax , Axel Romero, xub’ij che pa le riqb’alil ri’ chi’ ke’opan wi ri e ajno’b’anel rech kakiya’ utzijoxik ri kik’aslemal chik pa taq le ilonem chomanik ri’.

 “Ruk’ wa’ le riqb’al ib’ chomanik ri’ are kaqaj kat’uyub’a’ uwach jasche qas rajawaxik jun ilonem chomanik ri’ xuquje’ jas ri kupatanij k’ut pa le uk’utunsaxik jun nim riqb’al ib’ rech kachomaxik pa Tinamit ri’ ri qas kub’an wi upatan le Mingob ri’ rech kechb’exik le ya’oltzijolinik tzijob’enik pa tinamit ri’ xuquje’ rech kuya’ le utob’anik le jumulaj uq’ab’ taqawokaj ri’ kuk’ ri rech winaqilal ri’ pa le b’anoj ch’ob’oj chomanik chi rij le k’utb’al rech ri’”, xcha’ ri Romero.

Eri Peter Loach, Director rech ri Proyecto Convivimos, xkub’isaj ub’ixik che ri loq’ uxe’al ri’ are qas retalil kitotab’enik le winaqilal ri’, are kaqaya’ le tijob’al chuq’ab’ chak chi rij le k’utb’al rech ri’, rech k’o kaqak’exo uwach ri’.

 “Ruk’ wa’ we riqb’al ib’ ri’ kaqilo ri kichomab’al le winaqila rech taq ri komon ri’ xuquje’ rech kasuk’umaxik ruk’ ki’kotem le kab’antaj uchakuxik kumal ri q’atb’altzij ri’, ruk’ wa’ k’o ri kaqak’am uwach ub’anikil pa le ch’ob’otal chak rech q’atel k’ax ri’”, xcha’.

Eri Elisa Gómez, coordinadora rech ri programa PNUD, xub’ij che pa le keb’ q’ij ri’ are katzijoxik ri ub’eyla b’anoj ilonem chomanik rech q’atel k’ax ri’, chi’ k’u ri’ eri wokajil rech ya’olchajinik ri’ are kakipatanij uwach ri’ chi rij le k’utb’al q’alajisab’al rech ri’ man chi rij taj xaq ta tzij ri’.

Eri Fernando Paredes representante rech ri Banco Mundial, xutzijoj che man kachomataj ta ri’ uwach taq k’axk’olik ri man k’ot pa le uch¿’ob’ik ri’, eri k’o kuk’ex che are kumal le winaqil ri’ xuquje’ are k’u ri’ ri k’o pa kiq’ab’ rech kakik’ex uwach le rajawaxik chi ke le winaq e aj iximulew ri’.

Eri Carmen Rosa de León, directora rech IEPADES, xub’ij che we are katzukux kachakuxik ri ya’olchajinik chi ke winaqilal ri’, are ya’talil taj kab’anik we man kach’ob’ ta ri’ jas le kape wi ri xib’al rib’ le tinamit ri’.

 “Chinaq taq le chakub’al qas utz kakojik, rech ke’q’axaj le winaq ri kekowinik kechomanik, ri kakich’ob’o xuquje’ kaketaj ub’anikil uwach, le q’atel k’ax ri’”.

Eri riqb’al ib’ ri’ are ke’umolo ri ajpatanel rech ri taqawokaj amaq’, ri e ajno’jchakunelab’, ri k’amal b’e rech taq ri komon chomanik pa uwachulew xuquje’ ri nuk’wokaj winaqilalal ri tajin kechomanik pa le q’atel b’anoj k’ax xuquje’ pa le ya’olchajinik winaq tinamit ri’, xuquje’ xek’oji chi’ ajno’jb’anel rech pa uwachulew ri’ ri xkiya’o utzijoxik ri kik’aslemal chik uwach ri’ xuquje’ xkiya’o ub’ixik che utzalaj taq b’anoj, ri utz k’iyemal pa Honduras, pa República Dominica, pa México xuquje’ pa Colombia.

Swiffy Output
COMPARTIR