K’o nimalaj q’atenik awan kunab’al xya’ ub’ixik rumal ri Uro’ Viceministerio Antinarcótico pa taq le nab’e waqib’ ik’ pa we junab’ ri’.

Eri Viceministro Oscar Dávila xuya’ ub’ixik che ri b’anow tzukunik are xb’antajik rech xunimaxik ri taqanik rumal ri Ministro Francisco Rivas Lara ri’.

Pa taq le nab’e ik’ ri’ xb’antaj kowinem xraqatajik 5, 677 kilos rech cocaína, are jun 37 %  rech rajilab’al ri awan kunab’al xraqataj ri’ pa le nab’e waqib’ ik’ pa le junab’ rech 2015, are chi’ xraqatajik 3,596 upajb’alil ri’.

Junam pwaqil xraqataj chi’ ri xok’ow pa jun 95% ri’, ruk’ le $. 5 millones 512 mil 439.00 pa le junab’ 2016 pa $.304 mil 772.00 are ri’ xraqik pa le nab’e waqib’ ik’ rech ri 2015.

Eri raqib’al rech ri’ are katajin xaq’an pa rajilab’al pa taq le nab’e q’ij rech ri ik’ agosto ri’ pa 8,377.07 kilos rech cocaína ri xraqatajik ri’ xuquje’ pa $.5 millones 529 mil 059.00 dólares ri’. Are uwachinik chak tzukunem katajin ri’ rumal ya’tal pa ya’olchajinik pa taq juyub’ tinamit, cho kaj pa kaqiq’ xuquje’ puwi’ plow ri’.

Eri Viceministro antinarcótico sib’alaj katajin che ya’olchajinem pa k’ulb’a’t juyub’ pa amaq’ kumal ri wokajil sak’ajil e ajchajinelab’ ri’. Pa le k’ulb’a’t juyub’ ruk’ México karaqataj wi ri Fuerza de Tarea Tecún che chajinik ri uk’olib’alil k’o ri’ pa San Marcos, pa le k’ulb’a’t juyub’ ruk’ Honduras, chi’ karaqataj wi ri Tarea Xinca, k’o uk’olib’alil pa Zacapa xuquje’ pa keb’ oxib’ ik’ chik petinaq kak’oji ri’ ri Unidad Chortí pa k’ulb’a’t ruk’ El Salvador, ri uk’olib’alil kak’oji ri’ pa juyub’ tinamit rech Jutiapa.

Eri ya’olchajinik ri’ pa juyub’ tinamit kutum rib’ ruk’ ri ya’olchajinem tzukunik katajin rumal ri Fuerza rech Interdicción Aérea, Antinarcótica xuquje’ Antiterrorista (FIAAT), ri sib’alaj k’o nim uraqom ri’ xuquje’ k’o nim q’atenik ub’anom che ri xik’ach’ich’ xerapap cho kaj ri’ xuquje’ rumal ri’ k’ot chik ke’opan wi pa we amaq’ ri’, ruk’ wari’ tajin uq’atatajik rokik loq ri awan kunab’al chi’.

Eri Viciministro Dávila xuya’ ub’ixik che k’o nim upatanim le tob’anik ya’om kumal ri komon wokajil che ri Fuerza Especial Naval (FEN) rech ri Minsterio rech Defensa, rumal ri wokajil ri’ b’anom kowinem uq’atim k’i taq jukub’ keb’in pa awalik pa aninaqil keqam b’ik awan kunab’a ri’, eri awan kunab’al raqom pa we junab’ ri’ are ri’ pa jun 60% ri raqom puwi’ taq le plow ri’.

Eri Ministerio rech Gobernación ri’ rilom chik eri nik’aj e ajk’ayin awan kunab’al ri’ are k’o jun nimalaj k’ax kiq’atexik katajin pa Iximulew ri’, xa’rumal chi’ qas kok’ow wi ri upetik pa Sur rech kab’ek pa Norte América, rumal ri’ are rajawaxik pa komon uq’atexik kab’an ri’ kuk’ ri Agencias Internacionales rech uq’atexik uwach ri’.

Are xb’antajik rumal uchak upatan ri tzukunik xb’anik rech xb’antaj kowinem xeq’atexik xechapik e oxib’ kuwach molaj b’anol k’ax ri’, rumal ri’ xchapatajik ri Marlos Francisco Monroy Meoño, uq’ab’em ub’i’ kab’ix che ri Fantasma.

Eri chak tzukunem ri’ pa komon xb’antaj rumal ri Subdirección General rech Análisis e Información Antinarcótica (SGAIA) rech ri Wokajil Ajchajil Tinamit ri’ (PNC), rumal ri Ministerio Público (MP) xuquje’ kumal ri agencias rech Investigación Internacionales, e are k’ut xkiraq ri nim awan kunab’al ri’, ruk’ ri pwaqil xuquje’ ruk’ uchapik ri jun b’anol k’ax ub’i’ Fantasma cha’, ri taqom loq uchapik ri’.

Eri taqawokajnel ri’ sib’alaj xuya’ ub’ixik che katerenb’ex na ri b’anow tzukunik ri’ ruk’ ri ch’ob’onem chi rij ri’ pa le k’ak’ jachakunb’al rech rilik utzijol chi rij xuquje’ rech kakoj ri chakub’al tzukunem chi rij ri’ rumal ri Fuerza de Tarea xuquje’ kumal taq ri wokajil e q’atinel nik’aj ajk’ayin awan kunab’al ri’.

Retalil ya’ol ub’ixik loq chi rij awan kunab’al ri’

Pa we jun nim chakunik ri’ rech uq’atexik ri k’ayin awan kunab’al ri’ are rajawaxik ri’ kakiya’ loq ub’ixik winaqil tinamit ri’, pa le Línea Antinarcótica 1577 ri jumul chik xkoj ri’.

 “Eri kaqaj uj eri winaq tinamit k’ut ketob’an kuk’ ri q’altb’altzij ri’ rech qonojel kujok pa le nim b’anow tzukunem ri’ rech te k’u ri’ kujkowinik kaqata’o uwach we amaq’ tinamit ri’, rumal ri’ rajawaxik b’a’ ri tinamit chakiya’ b’a’ loq ub’ixik ri’”, xcha’ ri Viceministro Dávila.

Eri Línea Antinarcótica are tzijtil pa juntir uwach q’ij ri’, pa juntir uwach wuqq’ij ri’ xuquje’ are kaya’ ub’ixik panoq che awatil ub’ixik loq wexa’ k’o kaya’ loq ub’ixik chi’.

Chinaq k’o kuya’ loq ub’ixik pa le 1577 are retal rajilab’al ch’a’wb’alil, ri k’o utzalaj upatan ub’anom k’a xmajtaj loq ri ik’ julio, are chi’ k’o 100 kilos rech cocaína, awatil ri’ xraqatajik pa jun nim kaxonach’ich’, ri xraqatajik xa’rumal k’o xya’w loq ub’ixik pa awalik ri’.

Swiffy Output
COMPARTIR