“Eri bono ri’, are kunoto’o rech kintz’aqatisaj nutijob’enik ri’ ”

475

Ruk’ jun nim yab’al tyoxinik chi ke ri q’atb’altzij rech ri Ministerio rech Gobernación xuquje’ che ri Nima K’amal b’e rech Amaq’, rumal ri bonoj rech Q700, ri katoj ri’ chi ke ri eqa’lenelab’ rech ri Wokajil Ajchajil Tinamit ri’ (PNC), xkiya’ ub’ixik k’ut che ri uwi’ pwaq tojb’al chi ke ri’ are rech ke’uto’o rech kakitojo ketijox wi ri kalk’uwal ri’, rech kakitz’ib’aj loq pa nimatijob’al, rech kakitoj kik’as ri’, rech kakikoj che rajil k’o kek’am wi b’i ri’, rech kakitoj kiwa kirikil xuquje’ rech k’o kakikol ri’.

Eri eqa’lenel rech ri PNC, Saira Roldan

Eri eqa’lenel rech ri PNC, Saira Roldan, xub’ij “Eri bonoj ri’ kinuto’o kojpa’ in k’o, rech kinterenb’ej kintijoj wib’ pa nimatijob’al ri’, xa’rumal are rajawaxik chuwe rech k’o jub’ik chik nupwaq rech kenloq’ nuwuj rech k’o kinkojo pa aninaqil ri’. We kamik kintajin che nutijoxik wib’ che Derecho ri’”.

Eri eqa’lenel Joel García

E k’o jujun taq eqa’lenelab’ k’o kalk’uwal ri’ pa kachoch ri’, xkiya’ k’ut ub’ixik che we tojb’al ri’ “k’o nim katob’an ri’ chi ke” rech kakitojo rajil kakitijoj wi kib’, rech kakitojo kiwa kirikil xuquje’ kich’ich’ aretaq kek’am b’ik ri’, kojpa’ ri ub’antajil ri Eqa’lenel Joel García, ri xub’ij che “ri pwaq ri’ are kukojo rech kutoj rajil ketijox wi ri ralk’uwal ri’ xuquje’ rech kuloq’ kijastaq rech kakitijo pa rachoch. Rumal ri’ sib’alaj kaqamaltyoxij rumal kya’ ri loq’olaj pwaq ri’ chaqe”, xcha’.

Fredy Samayoa, eqa’lenel rech ri PNC

Xuquje’ eri Fredy Samayoa, eqa’lenel rech ri PNC, xub’ij ri are che “are wa’ kinuto’o xa’rumal k’o che man k’ot qarajil ri’ xuquje’ rech kaqakol jub’ik rech kaqakoj chuwe’q kab’ij quk’ ri qalk’uwal ri’”.

Eri eqa’lenel Rosibel Santiago Chávez, ri yowab’ ixoq rumal reyem kuya’ alaj ral ri’ sib’alaj xumaltyoxij we tob’anik ri’ ya’tal kumal ri q’atb’altzij rech ri taqawokajnem ya’olchainik pa amaq’ ri’ xuquje’ che ri nima k’amal b’e amaq’, xa’rumal k’ut “we tob’anik ri’ are rech kenitzuqu ri taq wal ri’ xuquje’ eri uwi’ pwaq ri’ are rech kukoj jun pa le rajawaxik chi ke konojel ri rachalal jun, xa’rumal e k’o k’i taq ak’alab’ ri k’o rajawaxik chi ke. Qastzij b’a’ are wa’ kinuto’o rech k’o kink’al jub’ik che”, xcha’.

Eri Benjamín Gonzáles, taqanel, ya’olchajinik ri’

“Eri uj k’o qak’as ri’, rumal ri’ eri bono ri’ kojuto’o ri’ rech kaqesaj jub’ik qib’ pa taq le tojow ri’, je ri’ e k’o qachi’l kepe loq pa taq katinamit pa nimatinamit ri’ xuquje’ pwaq ri’ kakojik pa taq le tojb’al ketijox wi ri kalk’uwal ri’, emu wari’ k’o jun tob’anik kuya’ pa le qameb’ilem ri’”, xcha’ ri Benjamín Gonzáles, Inspector rech Ajchajil Tinamit, rech ri Ya’olchajinik ri’.

Utz ub’anikil ukojik ri pwaqil chokonsab’al ri’

Eri viceministro rech Seguridad, Ricardo Guzmán Loyo, xuya’ ub’ixik che katajin rilik rech utz ukojik kab’anik ri chokonsab’al xuquje’ ri pwaqil rumal ri Ministerio rech Gobernación ri’, rech kaloq’oxik ri uchak patan tajin kb’an kumal ri Wokajil Ajchajil Tinamit ri’ (PNC).

“Man k’ot b’a’ chik jun setpwaqil ya’tal tane che ri wokaj tojb’al chak rumal ri Mingob, xuquje’ ya’tal chik uwi’ le Q700 chi kijujunal ri 35 mil eqa’lenelab’ ajchajil tinamit ri’, ri e jo’ob’ mil e ixoqib’ chi ke, e k’o ixoqib’ k’o taq kal ri’, ri e k’o pa le ya’olchajinik chi ke ri winaq tinamit ri’”.

“Are wa’ qas le ub’anikil kakojik ri’ chokonsb’al ri’, we kamik ri’ Q 17 millones chi pwaqil qakolom chik are rajil taq ri ch’ich’ blindados okisam ta chik, k’o Q 4 millones rech tojb’al jachakunb’al ri’ xuquje’ k’o Q 2 millones ri xsach ta chik rech kajil ajchak xechakun ta chik xuquje’ k’o 800 winaq ajchak e k’ot chik pane b’a’ je ri’ eri ministerio ri’ sib’alaj katajin che chakunik ri’, are wa’ ub’anik utzil che ri ukojik chokonsb’alil ri’, are qas ch’ob’om ukojik ri’, are wa’ k’o pa saqilem ukojik ri’”. Xcha’.

Eri Guzmán, xuya’ ub’ixik eri jun ajchajil tinamit ri’ are jun loq’ winaq ri’, are jun loq’ winaq ri rajawaxik kb’an loq’ utzil che, “xa’rumal ri are winaq ke’uchajij, ri kechakunik. Rumal ri’ tajin kaqatzukuj pa saqilem ukojik ri jastaq chokonsb’al kaqab’ano, rumal man k’ot chik upwaqil ri MINGOB rech kasach tane chik rumal ri’ kujtajin k’ut che uya’ik jun loq’ pwaqil ri’ chi ke qachib’il e aj PNC xuquje’ k’o na pwaq karaj rech kakojik kuk’ ri qachib’il kechakun pa le Sistema Penitenciario ri’”, xcha’.

Ri solinik kumal

K’a te kanoq eri Ministro rech Gobernación, Francisco Rivas Lara xuquje’ ri Nima K’amal b’e Jimmy Morales, xkiya’ utzijol chi rij ri bonoj rech Q700 kya’ chi ke ri e 35 mil 468 eqa’lenelab’ rech ri Wokajil Ajchajil Tinamit ri’, ri katoj ri’ chi ke pa le ik’ rech julio ri’.

Eri Ministro rech Gobernación, Francisco Rivas Lara

Eri K’amal b’e rech ri Wokajil Ajchajil Tinamit, Nery Ramos y Ramos, xuya’ ub’ixik che ri PNC rajawaxik kuya’ kub’sib’al k’u’x ya’olchajinik, joremal xuquje’ jikomal chi ke ri winaq patinamit ri’.

Qilom chik ri chak patan b’anom kumal chi kijujunal ri eqa’lenelab’ rech ri PNC, kumal achijab’ kojpa’ ri ixoqib’ ri’, k’a juntir k’ut ri ixoqib’ e yowab’, ronojel q’ij kakikoj kichuq’ab’ rech kechakunik rech ub’anik utzilem pa we amaq’ ri’ xuquje’ eri tijob’al chuq’ab’ ri’ k’o utz uwachinik tajin kuya’o, xcha’ ri Ramos y Ramos.

Xuya’ ub’ixik che pa le PNC k’o utz ri chakum chik uwach eri jun chi ke ri’ eri kiq’atexik ri 35 molaj b’anol taq k’ax ri’ xuquje’ ri kichapik xb’antajik ri 372 chi winaqil xuquje’ ruk’ ri 542 chi ch’ich’ xeraqatajik ri’ xuquje’ are kub’an pa ronojel mil 267 millones 978 mil chi pwaqil ri’ rajil k’ut ri awan kunab’al xraqataj ri’, xuquje’ k’o dólares k’o ja achochib’alil e raqom ri’.

Eri taqawokajnel rech Ya’olchajinik, Rivas Lara, xub’ij che ketajin che rilik rech kakiya’o jun utz k’amoj ib’ chi ke ri winaqilal kechakun ronojel q’ij ri’.

Sib’alaj utz k’ut uta’ik ri ya’ol tzijol aretaq xya’ ub’ixik che k’o 35 mil eqa’lenelab’ ri’, che ketajin kechakunik pa Iximulew rech man k’ot k’ax tane kak’ulmataj chik, chi ke ri e utzalaj taq winaq che ronojel q’ij keb’e pa chak xuquje’ rech kakitzuqu ri kachalal ri’, je ri’ tijob’al chuq’ab’ kakib’an chi kijujunal ri eqa’lenelab’ ri’, xcha’ ri Lara.

Eri Nim K’amal b’e Amaq’, Jimmy Morales

Eri nima k’amal b’e Amaq’, Jimmy Morales, xutzijoj “Chi kuwach tinamit xuya’ ub’ixik che kaq’ansaxik ri uwi’ tojb’al kech ri K’amoj b’e rech ri Wokajil Ajchajil Tinamit ri’, ri oxib’ uwach kub’an wi upatan ri’, e pa wokajil ri’ xa’rumal are tojb’al kab’an chi ke ri eqa’lenelab’ rech utz ub’anik ri kichak patan kakib’an ri’, e pa winaqil tinamit ri’ are rech kaq’atexik ri b’anoj k’ax kab’an che ri kik’aslemal ri winaqil ri’ xuquje’ e pa taq kachoch ri’ are rech k’o jun utz yab’al ilonem chi ke ri’”.

COMPARTIR