Eri b’anow ya’olchajinik ri’ pa we amaq’, eri Ministro rech Gobernación, Francisco Rivas Lara, sib’alaj xqajisaj uchuq’ab’ rajilab’al ri b’anow k’ax pa le 2017, are wari’ kub’ij che k’o xqaj pa jun 13% pa we amaq’ tinamit xuquje’ pa jun 5% qajinaq na uchuq’ab’ pa juyub’ tinamit rech Iximulew ri’.

Xuquje’ sib’alaj xeq’atatajik e 96 chi molaj b’anol k’ax ri’, chi ke ri’ e k’o 34 ajb’anol k’ax toq’inel pwaq ri’ xuquje’ e k’o k’ut jun mil chi winaq b’anol k’ax  xechap k’ut; k’o k’ut 13 mil upajb’al cocaína, 400 millones raqan ichaj rech amapola; e k’o k’ut 66 mil b’anol k’ax xechapataj ri’ xeraqataj ri’ xuquje k’o wuqub’ rachoch k’olib’al ya’olchajinem xkojotaj ri’ xuquje’ tajin reyexik 21 chik kekoj na pa we junab’ ri’.

Eri Rivas Lara xuya’ ub’ixik che maltyox b’a’ che ri chak xb’antaj ri’ pa le 2017 e k’o 100 kamisanelab’ xechap pa le junab’ kanoq, k’o 800 b’anow  k’ax k’aqanik chi ke winaq xq’atexik ri’; k’o kajib’ mil k’aqb’al xraqataj ri’, are wari kaq’axaxik pa kiq’ab’ ri PNC rech kakikoj ri’ xuquje’ pa le q’atenik b’anow k’ax ri’ k’o ya’olchajinik kab’an pa taq 100 tijob’alil ri’.

Xuquje’ xub’ij chik che kanaqajixik uya’ik uchuq’ab’ ri Sistema Penitenciario, rech kaya’ pa saq ya’olchajinik ri rech Fraijanes II xuquje’ re keyexik che pa marzo e k’o chik ri’ k’i wujq’axb’al ri’.

“Uj k’o che ub’anik ri qachak rech pa we junab’ ri’, ruk’ k’ak’ taq b’anow chak k’o chaqawach ri’, kojtajin che ub’anik rilik rech kaya’ 1 mil 300 chi’ ch’ich rech ya’olchajinem ri’, k’o 40 mil chi atz’iyaqb’al, k’aqb’alil ri’ chaqe ri’, juntir ri’ kaya’taj ri’ pa saqilem ri’”, xcha’.

Eri K’amal b’e rech ri PNC, Nery Ramos, xuya’ ub’ixik che le wokajil ajchajil tinamit ri’ xkowin che uq’atexik pa jun 11% keleq’axik xik’ach’ich’ ri’, pa 14% keleq’axik elaq’ chi ke winaq kewa’katik, pa 27% releq’axik k’aqb’al ri’, pa 35% b’anow elaq’ pa taq achochib’al, pa 29% b’anow elaq’ chi ke wa’katel winaq, pa 42% elaq’ pa taq ch’ich’ erelwinaq xuquje’ pa 14% keleq’axik winaq ri’.

Eri Ramos xuya’ ub’ixik che katerenb’exik kaloq’oxik kichak patan e ajchajil tinamit, rech keqato’o ri kalk’uwal ri eqa’lenel e kaminaq chik pa taq le kachak ri’ xuquje’ keterenb’exik ucha’ik kuwach ri’, rech kaya’ pa saqilem uwach pa kiwokajil ri’.

 

COMPARTIR