Eri ixoqib’ e rajchak le Taqawokajnem rech Ya’olchajinik pa Amaq’ xb’an kanimaq’ij we kamik

221

“Are wa’ jun nimq’ijol chuwe in rech kinch’a’w iwuk’ pa ub’i’ ri Ministro rech Gobernación xuquje’ ri e wachi’l viceministros ri in kitaqom loq rech kinna’taj ub’ixik chiwe che pa le junab’ 1975 aretaq le nimwokajil riqb’alil rumal ri’ Organización rech ri Naciones Unidas xuya’o ub’ixik jacha’ we kamik waqxaqib’ q’ij rech ik’ marzo xkojik rech pa le q’ij ri’ kak’owisaxik kanimaq’ij ri ixoqib’ e ajchak ri’ xuquje’ k’a chi’ k’u ri’ xmajtaj loq ub’anik kanimaq’ij le ixoqib’ ri’ rumal le kitatb’enik rech pa le junamil kuk’ ri’ achijab’ ri’, ruk’ ri komon winaqilal xuquje’ ri kak’iyemal kawinaqib’ ri’”, xcha’ ri viceministro Administrativo Manuel Alfonso Castellanos ri’.

Eri Castillanos xub’ij chik “Man kujkowin ta chik kujtzalij chaqij ri’, rumal ri’ sib’alaj pa no’jimal kujb’e chaqawach ri’ are wa’ le rajawaxik kaqaya’o chi ke le q’inomalil pa kajilab’al ri ixoqib’ ri’ che ri ketajn che ukojik kachuq’ab’ pa juntir uwachulew ri’, kujraqataj k’ut pa jun nim k’axk’olil pa le k’aslemamtzij ri’, xuquje’ eri kuwa’lijsaxik pa uwachulew ri achijab’ e ixoqib’, kuk’ ri ak’alab’ rech sib’alaj kakib’ij maj b’anow k’ax chik chi ke ixoqib’ xuquje’ chi ke taq ali ri’”.

 

We nik’aj b’iw ub’ixik ri’ are wa’ pa rok’owsaxik kiq’ij le ixoqib’ che ri kechakun pa le uk’u’x rachoch ri Taqawokajil rech Gobernación ri’ xuquje’ ruk’ uq’ojomanik ri q’ojom rech ri Wokajil Ajchajil Tinamit, Kaib’il B’alam, rumal ri’ k’o xexojow ri’, k’o xeki’kotik xuquje’ k’o xetatb’enik pa le etz’ab’anem xb’an ri’, k’o b’anow ch’akonik, k’o potz’inik ruk’ jun xojoj chik xb’an ri’.

Eri viceministro Administrativo xuna’tisaj ub’ixik chi ke e tatb’enel chi’ che ri konojel e k’aslik ri’ xek’oji pa uk’u’x le nan ri’, rumal ri’ eri ixoqib’ ri’ e are e ajya’el rech ri qak’aslemal qonojel, rumal ri’ k’o jun nim kpatan chaqe uj, xcha’, wet b’ik xeya’taj rumal Qatat Chikaj qonojel uj k’ot ri’.

Eri uj qeta’m che k’o k’i uwach ichak kib’an ix ixoqib’

“Eri achi are karaj k’o jun rachib’il pa uwachulew ri’ xuquje’ k’a chi’ k’u ri’ kak’utun wi ronojel ri upatan le tajin kaqab’an ri’”, xcha’ ri Castellanos. Ri in sib’alaj kinch’ob’ ri upatan ri’, “Eri tijowchuq’ab’ ri’, eri ya’ol animaq’ chech ri’ xuquje’ are ronojel utzil kchak kab’anom konojel le ixoqib’ ri’, che ri k’o k’i kekowin che ub’anik ri’, are wari’ le uj achijab’ kujkowin ta che ub’anik ri’, kaqach’ob’ ri’ le kekowin che ub’anik, ri no’jkik’aslemalil ri’ xuquje’ le ya’tal chi ke rumal le Qatat Chikaj, are sib’alaj kaqakajmaj uj”.

Eri Castellano, xub’ij che ri kekowin che ub’anik ri ixoqib’, are rech k’exnem ri’ xuquje’ ri e are k’o nim keta’mab’al ri’ rumal ri’ sib’alaj kaqaki’kotirsaj kuwach ri ixoqib’ rech Iximulew ri’, ri k’o ub’eyal chak patan kjaqom uwach ri’, pa b’antajil junamil, ri sib’alaj utz jewa’ tajin kakib’an ri’ xuquje’ sib’alaj utz kinwilo, kinkikoj ri’, kintatb’en pa rech wari’ ri in in k’o che Viceministro Administrativo pa le nuchak patan ri’ rech k’o pa ujikomal ub’antajil rech junamil ri’.