Eri uchuq’ab’ b’anow k’ax rech 2017 are sib’alaj qajinaq uwach pa le k’isb’al taq b’elejeb’ junab’ ri’

130

Are wa’ ri chak b’anom chik kumal ri q’atb’altzij rech ri Ministerio rech Gobernación, ri sib’alaj xkiya’o uchuq’ab’ ri ya’olchajinik ri’, pa le 2017 rumal ri’ eri rajilab’al ri b’anow k’ax kanoq ri’ are sib’alaj xqaj uchuq’ab’il pa taq le k’isb’al b’elejeb’ junab’ ri’, ruk’ 28 mil 534 chi b’anow k’ax ri’ pa we amaq’, man junam ta ri’ ri xk’ulmataj pa le 2009, aretaq k’o 31 mil 735 chi b’anow k’ax xk’ulmataj ri’.

Eri rajilab’alil xya’taj rumal ri Wokajil Ajchajil Tinamit (PNC), eri b’anow k’ax ri’ jewa’ uk’ulmataj wa’: pa 2010 = 32 mil 163 b’anow k’ax xk’ulmataj ri’; pa 2011 = 32 mil 712 b’anow k’ax xk’ulmataj ri’; pa 2012 =  32 mil 430 b’anow k’ax xk’ulmataj ri’; pa 2013 = 32 mil 995 b’anow k’ax xk’ulmataj ri’; pa 2014 = 32 mil 406 b’anow k’ax xk’ulmataj ri’; pa 2015 = 31 mil 011 xuquje’ pa 2016 = 30 mil 880 b’anow k’ax xk’ulmataj ri.

Eri k’ax chi ke ri winaq jewa’ ub’anik xk’ulmataj pa le 2009  = 14 mil 111 b’anow k’ax xk’ulmataj ri’; pa 2010 =13 mil 428 ri’; pa 2011 = 11 mil 918 b’anow k’ax xk’ulmataj ri’, pa 2012 = 11 mil 245 b’anow k’ax xk’ulmataj ri’; pa 2013 = 11 mil 341 b’anow k’ax xk’ulmataj ri’;  pa 2014 = 11 mil 687 b’anow k’ax xk’ulmataj ri’; pa 2015 = 11 mil 204 xuquje’ pa 2016 = 11 mil 341 ri’.

Eri b’anow k’ax elaq’ pa taq ja achochib’al ri’: pa 2009 = 15 mil 331 xk’ulmataj ri’; pa 2010 =15 mil 738 ri’; pa 2011 = 17 mil 227 xk’ulmataj ri’, pa 2012 =  17 mil 841 xk’ulmataj ri’; pa 2013 = 17 mil 340 xk’ulmataj ri’; pa 2014 = 15 mil 520 xk’ulmataj ri’; pa 2015 = 15 mil 725 xuquje’ pa 2016 = 14 mil 366 ri’.

Eri b’anow k’ax chi ke ixoqib’ ri’: pa 2009 = 411 xk’ulmataj ri’; pa 2010 = 511 ri’; pa 2011 = 603 xk’ulmataj ri’, pa 2012 =  691 xk’ulmataj ri’; pa 2013 = 746 xk’ulmataj ri’; pa 2014 = 671 xk’ulmataj ri’; pa 2015 = 658 ri’; pa 2016 = 642 ri’ xuquje’ pa 2017 = 551 ri’.

Pa k’isb’al ri’ e winaq xek’am b’ik aretaq xe’elaq’axik: pa 2009 = 282 xk’ulmatajik; pa 2010 = 212 ri’; pa 2011 = 188 xk’ulmatajik, pa 2012 =  136 xk’ulmatajik; pa 2013 = 51 xk’ulmatajik; pa 2014 = 50 xk’ulmatajik; pa 2015 = 42 ri’; pa 2016 = 37 xuquje’ pa 2017 = 28 ri’.

Chi ke taq ri chak kub’an na pa we junab’ ri’, are ri’ kuterenb’ej uq’atexik ri b’anow k’ax ri’, rumal ri’ sib’alaj katajin che uya’ik uchuq’ab’ ri Sistema Penitenciario xuquje’ ri PNC rumal ri’ sib’alaj tajin kuloq’o 1 mil 300 chi ch’ich’ rech ya’olchajinik, xuquje’ k’o 40 mil atz’iyaqb’alil junam uwach kub’an ri’, ruk’ k’aqb’alil tajin kuloq’o pa juntir ri’.

COMPARTIR