E k’o 54 molaj b’anol k’ax kakitoq’ij pwaq, kakib’an kamisanik, keleq’axik winaq ruk’ releq’axik ch’ich’, xb’antaj kowinem xeq’atexik xechapik ri’, are wa’ chak kib’anom ri q’atb’altzij rech ri Ministerio rech Gobernación, pa taq le nab’e waqib’ ik’ pa we junab’ ri’.

Eri tzukunik k’o nim utzijolil xuya’ kanoq pa we amaq’ tinamit are ri’ le ub’i’ “Rescatando Gaute”, ri xb’an ri’ pa Escuintla, Chimaltenango, Santa Rosa, Jutiapa, Jalapa, Chimaltenango, Baja Verapaz, San Marcos, Quiché, Zacapa xuquje’ pa nimatinamit ri’, ruk’ ri xechapik ri’ e keb’ chi ke e b’anol kamisanik xuquje’ toq’inik pwaq ri’, e uwinaqil b’a’ ri kib’i’ barrio 18 xuquje’ ri mara salvatrucha, ri e 109 chi b’anol k’ax kiwokom uwach ri’.

Xuquje’ pa le tzukunik xb’anik ub’i’ “Al Rescate del Sur”, e k’o k’ut 86 winaq b’anol k’ax xechapik e rech ri molaj b’anol k’ax kib’i’ “Solo Para Locos2, ri rech ri Barrio 18, ri sib’alaj k’o toq’inik pwaq xib’an ri’.

Xuquje’ k’o ri tzukunik ub’i’ “Operación Halcón” are xkojik rech kiq’atexik ri e toq’inel pwaq chi ke winaq ri’, are chi’ e k’o 38 chi b’anol k’ax xechapatajik e rech taq ri nik’aj molaj b’anol k’ax ub’i’ Crazy Rich, Gangster, Solo Para Locos xuquje’ Vatos Locos, xuquje’ e rech ri Barrio 18 xuquje’ pa le tzukunik xb’anik ub’i’ “Operación Mesoamérica”, are tzukunem xb’an pa komon kumal ri uq’atb’altzij Iximulew kuk’ nik’aj chik tinamit rech Centro xuquje’ Suramérica, are chi’ xb’antaj kowinem xechapik e lajuj molaj e ajq’axal winaq rech kakib’an k’ax chi ke ri’.

Eri taqawokajnem ya’olchajinik pa amaq’, pa le nab’e waqib’ ik’ rech 2016, xkowinik xkiq’atij 13.72 b’anoj kamisanik che ri jujun taq 100 mil uwinaqil amaq’ ri’, are ri’ qas qajinaq uwach che ri b’elejeb’ junab’ chak patan ri’.

Aretaq xujunumisaxik rajilab’ uwach b’anow kamisanik ri’, ruk’ ri rech pa junab’ir 2015, k’o 123 kamisanik xqaj loq pa le 2016 xuquje’ eri uchuq’ab’ b’anow kamisanik pa le nab’e waqib’ rech 2015 xuquje’ pa 2016 eri rajilab’al b’anow kamisanik ri’ are xqaj pa 275, pa we junab’ ri’.

Eri ujech’balil xuya’ ub’i’ ri taqawokajil ya’olchajinik ri’, xuq’alajisaj che pa junio kanoq qast k’o k’i k’ax xb’antajik pa le kajlajuj junab’ ri’, pa le 28 q’ij rech we ik’ ri’, man k’ot jun winaq b’a’ xkamisaxik pa we q’ij ri’ chi’ pa rulewal Iximulew ri’.

Eri q’atenik chi ke ri ajk’ayil awan kunab’al ri’

Eri uq’atexik ri k’ayin awan kunab’al ri’, pa we junab’ ri’ raqom chik 5 mil 527 upajb’alil cocaína, eri rajil are ri’ Q 567 millones 856 mil 688.65, are junam ruk’ 1 mil 930 kilos raqom na panoq, cho ri xriqtaj pa le 2015. Xuquje’ xriqtaj 5 millones 489 mil 499 dólares xuquje’ 4.3 millones chi pwaqilem ri’, ri xok’ow chuwach ri 304 mil 772 pwaq dólares xriqtaj ri’ pa le nab’e waqib’ ik’ pa junab’ir ri’.

Eri komon chak ya’olchajinik ri’, are xkowiniik xuriqo jun q’inomal 502 mil 116 raqan ichaj marihuana pa we junab’ ri’, en k’u ri’ pa le nab’e waqib’ ik’ pa junab’ir are xriqtajik 279 mil 244 raqan ichaj ri’.

Eri qas xechap chi ke ri’, are chi rij rumal xb’an jun nim q’atenik chi ke ri’, are ri’ jun a Marlon Monroy Meoño, ri kab’ix “El Fantasma” che, ri are xchapik pa taq ik’ abril ri’ xuquje’ are kab’ixik ri qas toq’inel rech uq’axik ri awan kunab’al pa we amaq’ ri’.

K’o pa usaqil ukojik usachik ri pwaqil ri’

Eri jun chik che ri qas toq’itil uwach utz ukojik usachik ri’, are ri’ ri kolom pwaq 141.7 millones chi pwaqil rech tojb’al chak man xsach ta chik pa le Ministerio rech Gobernación, ruk’ rumal xq’atexik ri tojb’al kajil ri ajchak man tzij taj e k’olik.

Eri pwaq xkolotajik ri’ are xusaqib’saj xub’an loq’ ch’ajch’oj che ri uwach ri PNC ri’, xa’rumal k’ut eri pwaqil ri’ are xkojik che uwi’ kajil xtojik ri eqa’lenelab’ rech ri wokajil ajchajil tinamit ri’.

Swiffy Output
COMPARTIR