Katajin chik che upatan ri scáner pa b’anow tzukunik pa taq le Japache’ ri’

172

Ruk’ le cholchak ri’ are kachajixik xuquje’ rech kilik uchak upatan ri cholchak rech ilob’al rech kiq’atexik ri winaq rech man k’ot jastaq maj pa usaqil kakikoj chi’, rumal ri’ eri Nima K’amalb’e Amaq’ Jimmy Morales, achb’ilam rumal ri Ministro rech Gobernación Francisco Rivas Lara, ri Viceministro rech Ya’olchajinik Seguridad Ricardo Guzmán xuquje’ ri Juvell de León rech ri Wokajil Japache’, xe’opan che ch’ab’enik pa le Japache’ kech Achijab’ ri’ rech ri zona 18 xuquje’ ri rech Japache’ kech Ixoqib’ Santa Teresa ri’.

Pa le solinik xkib’an chi’ eri k’amal b’e amaq’ xurilo che ri keb’ japache’ ri’, naj uwach ta wuqq’ij ri’ che xmataj ri’ ruk’ utob’anik ri chakub’al ri’ pa le kichapik ri winaq che ke’opan pa ch’ab’enik chi’.

Eri scáner are xkoj chi’ rech pa le uq’atexik ri k’aqb’al chi’ ruk’ ri puch’b’al, awan kunb’alil, chips, tzam, ub’aq’ k’aqb’al, ch’a’wb’alil, kunab’alil ruk’ nik’aj chik jastaq maj pa usaqil ri’.

Pa le ub’ik ri Nimk’amal b’e ri’ xuta ri’ rech kab’an k’i retaxik ukojik ri’ rech kilik we qastzij kub’sib’al pa ukojik chi’ le chokonsab’al ri’ xuquje’ aretaq xuk’is uwa’katik chi’ xub’ij chi ke ri rajchak ri Wokajil Japache’ ri’ rech xub’ij chi ke: “Pa iq’ab’ ix k’o ri’ upatanixik we jun chak ri’ chi wij k’ut kakub’ wi qak’u’x ri’, ix b’a’ kixb’anow utz che ri jun chak patan ri’”, xuquje’ xumaltyoxij ri chak che ri Taqawokajnel rech Ya’olchajinik pa Amaq’ ri’ “Ministro, ya’tal b’a’ chawe juntir nutob’anik ri’”, xcha’.

Pa le nuk’tzijolinik ri’, eri Ministro Rivas Lara xuya’ ub’ixik che ri jumulaj uwach chakub’al che ri kojom chi’ are sib’alaj naj no’jb’anem k’o che rech are junam ruk’ ri kojom pa taq ropanb’al xik’ach’ich’ xuquje’ junam ruk’ ri kojom pa taq le japache’ k’o we amaq’ ri’.

Xub’ij chik che ri e ajchajinelab’ chi’ e are k’ut kechapow rech ri scáner ri’, are uwach ri k’ak’ puq eqa’lenelab’ ajchajil pa japache’ ri’, e are ri’ xecha’ik xuquje’ rech xe’ek’owisaxik pa le k’otowchi’aj rech kakiya’o pa saqil ub’ixik kib’ ri’.

Eri rajil ri jun molaj chakub’al ri’ eri Ministro xub’ij che ri are xkoj chupam Q13 millones 700 mil chi pwaqil ruk’ jun qojom pwaqil ri’ ruk’ ri Banco Interamericano rech Desarrollo (BID) are k’o ri’ k’a pa waqxaqib’ junab’ chik ri’ xuquje’ are wa’ tajin ukojik we chanim.

Xuya’o ub’ixik che ri chakub’al ri’ are sib’alaj utz ri’ rumal k’ut jeri’ ilom chik ri’ rumal k’ut pa le nab’e q’ij aretaq xkojik k’o k’i jastaq uraqom jacha’ tane’ ch’a’wb’alil, tablets xuquje’ awan kunb’alil ri’. Xub’ij ucholaj che ri rajil ri scáner kakoj chi ke winaq ri’ are Q1 millón 300 mil xuquje’ eri rajil rech kakoj che eqab’al are Q739 mil ri’. Eri kakoj chi ke winaq ri’, are kanajtib’ 8 segundos xuquje’ eri chi ke jastaq ri’ are kumaj b’ik 10 segundos che jun pisb’al rech oqxa’nib’al xuquje’ k’o 600 eqa’n kakowinik kusolij pa jun kajb’al ri’. Eri keb’ escáner ri’ xa’ jub’ik uq’a’elil ri’.

Eri waqib’ pa taq japache’ che ri qas kakoj wiri’ eri Rivas Lara xub’ij ri’ chi rij ri’ xuya’ ub’ixik che k’o scáner kakoj chi kij winaq ri’ xuquje’ eri chik are chi ke eqa’n ri’, are wari’ kakoj pa taq ub’eyal pa taq le nima’q Japache’ ri’:

Pache’ kech Santa Teresa (pa Uk’ux’ Nimatinamit Iximulew)

Pache’ kech Achijab’ Zona 18  (pa Uk’ux’ Nimatinamit Iximulew)

Pache’ Pavón, (Fraijanes)

Pa Nim Japache’ rech “El Infiernito” (Escuintla)

Pache’ rech Granja Penal Canadá, (Escuintla)

Pache’ rech El Boquerón (Santa Rosa)

Uno de los Hitos del Ministerio de Gobernación

Eri ukojik we jun molaj chakub’al rech uq’atexik b’anow k’ax are qas animal ri  “Cholchak rech Uchuq’ab’il ri No’jb’anikil rech tzukunik kakoj chi ke ri winaq e b’enaj che kich’ab’exik ri e Ajpache’ rech ri Wokajil Japache’ ri’”, xuquje’ are wari kukoj rib’ che ub’eyal uk’u’x ya’olchajinik pa le kiq’atexik b’anol k’ax e k’o chi saq panoq ri ke’opan che b’anow pa taq Japache’ ri’, are wari chak patan katajin rumal ri Ministro rech Gobernación, xuquje’ kumal ri q’atb’altzij rech ri Wokajil Japache’ ri’.

Eri cholchak ri’ are tajin kunimaj uwach ri Ucholchak ri Taqawokaj pa Amaq’ ri’, ri B’anow Chomab’al Ya’olchajinik pa Tinamit ri’, ri Ub’eyal Cholchak rech ri Ministerio rech Gobernación xuquje’ ri rech ri Wokajil Japache’ ri’.

COMPARTIR