Katajin ri b’anow tzukunik pache’ Xe’ulaju’ xuquje’ pa San Marcos

Are wa’ jun nimalaj chak patan kumal ri q’atb’altzij rech ri Ministerio rech Gobernación, ri K’amow ub’e ri Wokajil Japache’, ri eqa’lenelab’ rech ri subdirección General rech Análisis xuquje’  Información Antinarcótica (SGAIA) xuquje’ rumal ri’ Wokajil Ajchajil Tinamit, le b’anow tzukunik pache’ pa we amaq’ rech uq’atexik b’anow k’ax che ri kel b’i chi’ ri’.

Pa le Granja Modelo rech Rehabilitación “Cantel” sib’alaj xb’antaj utzukuxik jastaq maj pa usaqil pache’ ri’ jacha’ pa le Sector E-28 ub’i’ kab’ixik “nik’aj conejeras”, chi’ k’u ri’ xraqataj wi jo’ob’ ch’a’wb’alil, e 24 chi ke ri e raqom chik we kamik, ri xraqataj pache’ ri’.

Xuquje’ xeraqarik 63 chi ch’a’wb’alil; xuquje’ eri ajpache’ ub’i’ Alonzo Pérez Méndez, 42 ujunab’, xk’am b’ik pa q’atb’altzij ri’, rumal xraqataj jo’ob’ chi ch’a’wb’alil ruk’ ri’.

Eri rajchak ri SGAIA xuya’ katajin che tob’anem ya’olchajinik pache’ Q’ante’l, chi’ k’ut kab’ixik k’o k’i taq k’olib’al ruk’ Marihuana, Cocaína xuquje’ Crack, xraqataj ri’ kab’ixik qastzij are awan kunb’alil ri’.

Eri q’atb’altzij xkiya’ utzijol che majun winaq tane’ xchap chi rij ukojik ri jastaq maj pa usaqil ri’ pache’, jeri’ e k’o nik’aj chik jastaq xraqataj ri’, k’o k’i taq k’olib’al chik ruk’ jun tzam ub’i’ (chicha), jeri’ k’o nik’aj chik jastaq puch’b’al xraqataj chi’ pache’.

Pa San Marcos

Eri b’anow tzukunik ri’ are xb’antaj kumal ri q’atb’altzij pa taq nik’aj chik japache’ rech San Marcos, chi’ k’u ri’ xeraqataj wi wuqub’ ch’a’wb’alil, 14 lameta k’olib’al ruk’ waqib’ k’olib’al k’o tzam chupam, pa ronojel ri’ e k’o 34 chi ch’a’wb’alil xraqataj ri’ e are ri’ xek’am b’ik pa q’atb’altzij cha jun q’atoj tzij ri’, e k’o e oxib’ e ajpache’ ri’ kaq’at tojb’al chi kij ri’.

We jun ya’oltzijolinik k’o na pa uchakuxik ri’, are wa’ k’o na tzijol kakoj na che ri’.