K’o utzalaj chak xkib’an ri Fuerzas de Tarea chuxe’ utaqanik ri Viceministro Antinarcótico

128

K’o jun nimalaj chak xb’antaj kumal ri Fuerzas de Tarea Xinca, Chorti xuquje’ Tecún Uman pa le uchajixik pa k’ulb’a’t juyub’ ruk’ El Salvador, Honduras  xuquje’ México pa le kiq’atexik ri nuk’wokaj b’anow kamisanik, ri narcotráfico ruk’ ri k’ayin awan jastaq, are wa’ chak patan k’o chuxe’ utaqanik rumal ri Uro Viceministro Antinarcótico, Oscar Dávila Mejicanos.

Eri Fuerza de Tarea le wokotal uwach kumal le eqa’lenelab’ rech ri Wokajil Ajchajil Tinamit (PNC), ri Wokajil Ajchajil Amaq’ Iximulew xuquje’ rumal ri Superintendencia rech Administración Tributaria (SAT), pa le b’anow chak patan pa taqawokajilal ri’ pa le komonchak rech q’atenik b’anow k’ax kamisanik pa taq k’ulb’a’t juyub’ pa amaq’il ri’.

Eri Fuerzas de Tarea pa le ropanb’al kichak patan ri’ are ri ya’olchajinik pa k’ulb’a’t juyub’ pa amaq’il ri’, rumal ri’ eri chak patan ketajin che ub’anik rech ya’olchajinik ri’ are k’o nim upatanil rech uq’atexik ri e ajk’ayin awan kunb’alil xuquje’ ruk’ ri k’ayin awan jastaqil pa le k’ulb’a’t juyub’ ri’ ri utoq’im rech uq’atexik kib’e ri nuk’wokaj b’anow k’ax kamisanik ruk’ le uq’axaxik awan kunb’alil ruk’ ri awan k’ayij jastaq ri’.

Eri chak ri’ are katajin ri’ rumal ri cholchak rech ya’olchajinik pa we junab’ ri’ chi’ k’u ri’ ronojel q’ij katajin utaqik b’anow ya’olchajinik tzukunik rumal ri Quinto Viceministerio rech Gobernación, Oscar Dávila, rumal ri’ pa le cholchak ya’olchajinik ri’ k’o nim kiq’atexik ri nuk’wokaj kamisanik katajin ri’.

Jeri’ xb’antaj pa le junab’ 2016, are chi’ xtaq ukojik ri Plan Jaguar  pa le juyub’ tinamti rech Petén, ruk’ kitatb’enik ri eqa’lenelab’ rech ri las Fuerza de Tarea, Tecún Umán y Chortí, pa rumal wari’ k’o ya’olchajinik tzukunem xb’antaj ri’, pa le kichapik winaq xuquje’ pa le uch’ob’ik taq le awan taq b’e che ri keq’ax wiri’ pa k’ulb’a’t juyub’ ri’, ruk’ wa’ xq’alajinik che ri b’anow k’ax ri’ xq’atatajik.

Pa le 2017 xkoj le Plan Fortaleza ruk’ wa’ are xtaqixik ri nimalaj ya’olchajinik pa k’ulb’a’t juyub’ pa amaq’ rech kiq’atexik ri e ajk’ayin awan kunb’alil ruk’ ri k’ayin awan jastaq ri’, are ri qas xchakuxik ri’.

Pa taq le k’ulb’a’t juyub’ ruk’ Honduras, pa le ya’olchajinik xb’an pa le keb’ nimatinamit ri’ rumal ri Fuerza de Tarea Maya Chortí, xb’antaj kowinem xch’ob’ik jawchi’ k’o wi ri awam b’e rech q’axnik rech ri awan kunb’alil chi’ xuquje’ ruk’ El Salvador xb’an uchakuxik rech xch’ob’ik kuwach ri b’anol k’ax rech xechap ri uwinaq ri mara salvadoreñas che ri xkaj xkiwaj kib’ pa chi’ pa we amaq’, xuquje’ k’o k’aqb’alil xraqataj ri’ ruk’ ri ch’ich’ che ri  e eleq’am ri’.

Ri Plan Fortaleza noroccidental are xkipatanij ri Fuerzas de Tarea ruk’ ri Fuerza Especial Naval, rumal ri k’iyalaj raqow jastaq rech  plow chi’ uchi’ ri nimalaj saqplow ri’.

Pa taq le xchakuxik rumal ri komonchak chi rij ri’ are xuya’ pa retal rech xraqataj ri’ 650 chi pajb’alil rech cocaína are wa’ uwach ri jun cholchak rech tzukunem ya’olchajinik rumal ri Fuerza de Tarea Tecún Umán, are rumal ri ya’ol utzijob’exik ri’ xb’antaj kowinem xraqataj jun kaxonach’ich’ rech kasolkopix ri’ chupam k’ut petinaq wi ri awan kunb’alil.

“Eri chak kumal r Fuerza de Tarea are sib’alaj xb’antaj pa uq’ijol ri’, are sib’alaj utz kil ri xchakux rumal, pa le uq’atexik awan kunb’alil, ri pwaqil xuquje’ pa le uraqik awan k’ayij che pa awalik kaq’ax loq ri’”, xcha’ ri Viceministro Dávila.

Pa le jun chik junab’ ri’ are chomam ri’ k’o kowilaj uchuq’ab’ kaya’ik ri Fuerzas de Tarea ri’ ruk’ ukojik jun k’ak’ ub’eyal cholchak, are kamajtaj ruk’ uchak patan ri ukaj Fuerza de Tarea Interinstitucional Jaguar ri k’o rachoch uk’olib’alil pa Petén xuquje’ rumal ri’ e k’o reqa’lenelab’ ri PNC ketaq chi’.

“Katajin b’a’ b’anow uch’ob’ik jun k’ak’ ub’eyal ukojik cholchak pa junab’ chik petinaq rech kanimarsax uwach pa komonb’alil pa we amaq’ nimatinamit ri’ jeri’ pa taq nik’aj chik nimatinamit naj rech k’o k’ak’ chak patn kakoj ri’ rech k’o utzalaj q’atenik kab’an chi ke ri molaj e ajk’ayil awan kunb’alil ri’”, xcha’ ri Dávila.

COMPARTIR