Eri cholchak rech ya’olchajinik wa’katel winaq utz tajin kub’an ri’

433

Eri Ministerio rech Gobernación rumal ri komonchak ya’olchajinik ub’anom pa uwokajil ajchajil tinamit ri’ (PNC) xuquje’ rumal ri Instituto Nacional rech Turismo (INGUAT), are wari’ xkojotajik pa le Cholchak rech Ya’olchajinik 17 – 2016, are Q’atel B’anow K’ax chi ke ri wa’katel winaq chi’ pa Iximulew, ruk’ wa’ xb’antaj kowinem xq’atexik pa jun 70 % ri b’anow k’ax pa le nab’e 6 ik’ ri’.

Eri Comisario Mauricio Yax, rech ri Taqanib’al rech Ub’eyal Cholchak xuquje’ K’iyemal pa Wokajilal ri’ (JEPEDI) rech ri PNC, xutzijoj che ri utaqib’alil we jun cholchak ri’ le kakoj pa le 10 rech marzo, are rech kukub’isaj ri k’olib’emal chi ke ri wa’katel winaq ri’, rumal ri’ jalajoj kuwach pa kiwokajil ri PNC kekoj che kichajixik ri’, kojpa’ ri Subdirección General rech Q’atel B’anow K’ax ri’, ri DISETUR, ri DIPAFRONT, xuquje’ ri 27 comisarías e k’o pa we amaq’, xuquje’ ruk’ utob’ab’al ri INGUAT ri’.

Eri ub’anikil ub’eyal ri terenb’em ya’olchajinik are kab’an ri’pa taq ri nima b’e pa we amaq’, pa taq k’ulb’a’t juyub’ pa amaq’, pa taq ropanb’alil jukub’ pa uwi’ plow, pa taq ropanb’al xik’ach’ich’ xuquje’ pa taq k’olib’al rech kiwa’tib’al winaq kepe naj ri’, eri upatan ub’anom ri’ eri b’anow elaq’nik chi ke ri wa’katelab’ xq’atataj ri’. Pa we q’ij ri’ xaq xu’ wiri’ 48 ximonik b’anoj pa q’atb’altzij chi rij ri’, junam ruk’ pa jun 70% xq’atataj che jun b’anow k’ax ri’ man junam ta ri’ ruk’ ri xb’antaj pa le junab’ 2015 are chi’ k’o 162 b’anow k’ax ri’ xk’ulmataj kanoq ri’.

Eri Viceministro rech Q’atel B’anow K’ax ri’, Axel Romero, xub’ij “We rajilab’al ri’ are wa’ ri chakum pa waqib’ ik’ chak patan ri’ rech ri cholchak rech ya’olchajinik chi ke wa’katel winaq katajin pa juyub’ tinamit kumal wokajil ajchajil tinamit ri’ pa le kiq’atexik ri nik’aj molaj b’anol k’ax ri’”, rumal wari’ xuki’kotirsaj kuwach ri chak patan b’anom kumal ri wokajil ajchajil tinamit ri’.

Xuquje’ xutzijoj che are wa’ katerenb’ex uchakuxik ri’ xuquje’ eri kachomax chik are kajuch’ uwach ri chomanik rech komontob’anik rech uya’ik uchuq’ab’ ri Wokajil Ajchajil Wa’katel winaq ri’ DISETUR, are wa’ chak patan tojom rumal ri INGUAT.

Eri Rolando Mitch, k’amal b’e rech INGUAT, xuya’ ub’ixik che k’o jun (1) millón 38 mil  chi wa’katel winaq kepe pa tinamit ri’ pa we junab’ ri’ xuquje’ eri pa konojel wa’katel winaq e tz’ib’atal ri’ pa konojel e petinaq chi’ pa Iximulew e 70, mil pa konojel ri’ pa taq ri Nimaq’ij rech Agostinas, eri kajilab’al ri’ are b’anom kowinem ruk’ esam pa ajilab’al tz’ib’am kumal ri wokajil ajchajil tinamit ri’.

Eri kipatanim chik ri Wokajil Ajchajil Tinamit ri’, eri Comisario Yax, xuya’ ub’ixik che xb’antaj kowinem xqaj loq pa jun 3% ri b’anow k’ax xq’atexik,  pa le 2015 k’a pa we q’ij kamik k’o 20,572 chi b’anow k’ax xq’atatajik xuquje’ pa 2016 k’o 20,012 xq’atex ri’.

Junam ruk’ ri xya’ ub’ixik ri kajilab’al winaq man xekam ta chik, pa we junab’ ri’ kab’ixik k’o 3,284 kajilab’al kaminaqib’ xe’al ri’ k’o jun 6 % ri’ ri xekam pa le junab’ 2015 chi k’u ri’ eri kajilab’al winaq xekam ri’ are 3,483 pa konojel ri’.

COMPARTIR