K’o nab’e tzukunem tzijol kab’an pa tinamit chi ke winaq kiraqom k’ax xuquje’ rech kilik maj kub’sib’al k’olem pa we amaq’ ri’

298

“Eri kojtajin che ub’anik pa le jun b’inisab’al ri’ ruk’ ri Tijob’al rech Excelencia rech UNODC rech México, USAID, xuquje’ ruk’ ri PNUD, are rajawaxik k’o jun ub’inisaxik pa le achb’ilanik rech kakoj pa le tzukunem tziijol pa Tinamit ri’ rech rilik uch’ob’ik xuquje’ rech rilik raqib’al k’ax ri’”, xcha’ ri Axel Romero, viceministro rech Q’atel B’anow K’ax ri’, aretaq xk’oji pa le Kuttijonem rech k’amow eta’manik rech kakojik pa le nab’e tzukunem tzijolil pa ronojel tinamit ri’.

 “Eri kojtajin che uch’ob’ik are ri qas qataqim panoq pa le ub’eyal kab’an pa we amaq’ are ri’ tajin kataqaterenb’ej ri’, rech kakojrik pa le tzukunem tzijolil ri’, rumal ri’ qach’ob’om chik k’i uwach ri’ xuquje’ ri ub’anikil chomanik ri’ rumal ri’ PNUD, ri USAID xuquje’ ri wokajil rech Excelencia rech México”, xcha’ ri Romero.

Xuquje’ xuya’ ub’ixik che ri uwachtzijonem ri’ are k’o upatan qas pa nab’e mul chi’ pa Iximulew ri kak’oji jun utzijol ri’ rech kakoj pa le b’anow chomanik ri’, “Eri jech’b’alil rajilab’al taq tzijol chi rij b’anow k’ax ri’ chaqe uj kuya’ jun ilob’al chi rij ri ub’antajil ri’, xuquje’ k’o k’iyalaj uwach taq mak b’anoj k’ax ri man tzijom ta loq ri’ xuquje’ k’o k’iyalaj b’anow k’ax b’anom pa taq k’olib’em winaq ri man k’ot jun kiq’axinik pa kiq’ab’ ri q’atb’altzij pa tinamit ri’”.

Xuquje xub’ij chik “Are wa’ kub’an chaqe rech kaqab’an jun utzalaj chomanik chi rij cholchak b’anel rumal ri Ministerio rech Gobernación, rech ri Wokajil Ajchajil Tinamit ri’, rech ri Wokajil Japache’ ri’, xuquje’ kumal ri wokajil Q’atb’altzij ri’, chi’ k’u ri’ eri uj kaqeta’maj ub’anikil b’anow k’ax pa we amaq’ ri’ xuquje’ are wa kojuk’am b’ik che uch’ob’ik qas jas ri’ uwach ri kupetisaq ri k’ax ri’ le man k’ot utzijol kuk’ ri ajchajil tinamit ri’”.

Eri q’ij kanajtib’ ub’anik ri tzukun tzijol ri’, eri Viceministro xuya’ ub’ixik ucholajil ri q’ij kumaj b’ik rech kab’antaj kowinem ruk’ kachakuxik kamolik ri tzijolil ri’ qaraj are kab’an pa enero ruk’ febrero, rech ketab’ax uwach ri xchakux uwach pa ronojel uwach ri xb’an pa junab’ir ri’, rumal k’u ri’ junam uchakuxik katajin ub’anikik ri’ kojpa’ xb’an che aretaq taq xchakuxik xuquje’ je ri’ junam ruk’ aretaq xq’at ri pwaq rech tojb’al chak xya’ kumal ri ajya’el rech ri’, are rech b’a’ k’o jun qas utz uchakuxik kab’an pa tinamit ri’ rech k’o jun utzalaj yab’al ub’ixik chi ke ri winaq tinamit ri’ chi rij ri kichak patan ri q’atb’altzij ri’.

Eri mak b’anow k’ax ri’

 “K’o 17 mil 500 ja k’olib’al ri kaqaj kojupan wi pa ronojel amaq’ ri’, k’o 22 uwach ch’ob’onik b’anom pa tinamit kak’am uwach ri’, k’o jun kojb’al rech pa taq juyub’ tinamit ri’ xuquje’ k’o jun tijob’al chak latinoamericano kab’an ri’ eri tob’am ub’anikil uwach rumal ri wokajil pa uwachulew ri’. Eri uj k’o keb’ uwach chak kaqab’an na ri’, eri uq’atexik b’anow taq kamisan winaq ri’ xuquje’ eri uq’atexik ri b’anow k’ax chi ke jastaq achochib’al ri k’o ajchoq’e ri’, are wari’ ri qas uk’u’x ub’anikil ri b’anow tzukunik tzijol taq kaqab’an ri’”, xcha’ ri Romero.

COMPARTIR