Rumal ri uchak ri wokajil ajchajil tinamit sib’alaj xqaj uchuq’ab’ b’anoj elaq’ chi ke ri winaqil kewa’katik, jeri’ pa taq le ch’ich’ rech winaq e b’inisaxel xuquje’ ri k’aqb’alil pa tinamit are wa’ xq’alajinik pa le rajilab’alil ri’ k’a pa noviembre rech pa junab’ ri’.

Eri utzijolil kumal ajchajil tinamit kub’ij ri’ eri b’anoj elaq’ chi ke winaq pa tinamit k’a pa k’isb’al noviembre rech 2019 ri’ are xk’ulmataj 917 ri’ are wa’ qas qajinab’ pa rajilab’al chi kuwach ri xk’ulmataj kanoq pa taq le junab’ rech 2008, 2012 xuquje’ 2013 ri’ ri are chi’ k’o 1800 xuquje’ 1787 xk’ulmataj ri’.

Rumal b’a ri chak b’anom rumal ri Ministerio rech Gobernación, pa le upatan ri Wokajil Ajchajil Tinamti (PNC) xuya’ pa retal eri b’anoj elaq’ ruk’ k’aqb’alil pa le kab’lajuj junab’ are sib’alaj xqaj pa uchuq’ab’ ri’ ruk’ ri 740 chi k’aqb’alil ri’, k’o 1960 rech pa junab’ 2008, xuquje’ k’o 1955 rech pa junab’ 2009 ri’.

Eri b’anoj elaq’ pa taq ja k’olib’al winaq are xopan pa 385 ri’, pa taq b’anoj k’ayij are xopan pa 309 xuquje’ eri ch’ich’ e eleq’am b’i are xopan pa 1857 ri’ are wa’ qas qajinaq pa rajilab’al pa taq le kab’lajuj junab’ ok’owinaq chik, ruk’ wa’ are kuk’utu che are wa’ xq’atataj uchuq’ab’ ri’ rumal ri chak ya’olchajinik b’anom kumal ri q’atb’altzij rech ri ya’olchajinik pa amaq’ xuquje’ rumal ri wokajil ajchajil tinamit.