Pa le tzijolinb’em ri’ ub’i’ “La Ronda” xb’an pawe q’ij kamik pa le Nimawokom Rachoch pa Uk’u’x Amaq’ Tinamit ri’, eri q’atb’al tzij rech ri Wokom Amaq’ Taqanem xkiya ub’ixik chi rij ri chakum chik pa le chajinem winaqilal ri’ pa le kemoncha xb’an kumal ri wokajil ajchajin tinamit, pa le ub’anob’alil upatanexik ri Korlim Chajinem pa Amaq’. Pa le u’’ixikil chak xya utzijoxik ri’ chi upam kariqitaj ub’ixik che pa keb’ q’ij chik katajin ri korlim chajinem ri’, sib’alaj xb’an kachajixik kato’ik ri winaqilal pa kemonchak kumal ri wokajil ajchajin amaq’ tinamit.
Pa tzijob’el ri’, eri k’amal b’e amaq’ tinamit, Bernardo Arévalo, sib’alaj xuya ub’ixik che ri Wokom Amaq’ Taqanem sib’alaj kow xutaq unimaxik upatanexik ri taqanik ri’ xuquje’ ri Jikom B’anoj pa Amaq’ Tinamit, pa le uq’atexik ri xib’ib’anik xuquje’ ri b’anoj k’a pa amaq’ tinamit. Pane’ kuch’ob’o che are la’ jun nim tijowk’ax chakunik, xkub’isaj ub’ixik che ri Wokom Amaq’ Taqanem man kutzalij ta rib’ chi rij pa le uq’atexik k’ax ri’, are chi’ kuch’ob’ che k’o nim upatanib’al rech ub’anik chik ri q’atoj tzij saqilal ri’ xuquje’ ri b’anoj joremal pa Iximulew.
Rumal k’u ri’ eri ministro rech Gobernación, Marco Antonio Villeda, xub’ij che ri xb’antaj rumal ri Wokajil Ajchajin Tinamit (PNC) xuquje’ ri Taqawokajil Japache’ Tz’apib’al (SP), ruk’ katob’anik ri Taqawokajil Chajin Amaq’ Iximulew. Sib’alaj xub’ij che pa juntir keb’ q’ij ri’ xb’antaj kowonem xtik’ib’ax ri b’anoj chajinem pa rachoch taq japache’ tz’apib’al xuquje’ rech xetzoqopix loq e 44 e chapom pa japache’ pa le oxib’ tukun ib’ ch’ojinem xb’an ri’.
Jeri’, xub’i ub’ixik utzijol ri chak b’anom ri’ are chi’ xk’ulmataj ri k’aqanem chi ke ri wokajil ajchajin tinamit, pa le xekam wi e lajuj chi reqa’lenel chajin tinamit. Eri nimatat Villeda sib’alaj xub’ij k’o nim upatanib’al ri tzukno’jchak ri puqtzukunem xb’antaj kumal ri wokajil ajchajin tinamit, pa le xechap wiri’ e 293 chi pandilleros ri’, jeri’ xriqitaj loq 37 chi raqarik k’aqb’al q’aq’ ri’, ruk’ uriqitajik 205 chi kejach’ich’ xuquje’ ruk’ 73 chi ch’ich’ keb’insaxik, pa le b’anoj Korlim Ya’olchajinem pa amaq’ tinamit.
Eri taqawokajnel rech ri Ya’olchajinem pa Amaq’ sib’alaj xub’ij che ri Wokom K’amal B’e Amaq’ kukoj ronojel taq chakub’al jastaq rech ri Amaq’ Taqanem ri’ rech kaq’atexik pa juntir taq uwach ri q’oxomal, rumal are la’ jun nim b’anoj k’ax ri rajawaxik kaq’atexik k’a pa taq junaq’ q’ik chik.
Pa K’isb’al ri’, eri q’atb’al tzij sib’alaj xkiya ub’ixik che ri Wokom Amaq’ Taqanem katajin pa kemonchak ri’ rech pa kachajixik ri winaqilal pa tinamit rech taqim ya’ik uchuq’a’ ri ya’olchajinem pa amaq’ tinamit.