Eri reqa’lenelab’ ri Agentes rech ri Subdirección General rech Análisis rech Información Antinarcótica (SGAIA) rech ri Wokajil Ajchajin Tinamit (PNC), pa kemonchak ruk’ ri Ministerio Público (MP) xuquje’ kuk’ ri Wokajil Ajchajin Amaq’ Iximulew ri’ xkiriq loq keb’ chi nima’qil chi awan kunb’al pa rachoch k’olib’al ri Puerto Quetzal, Escuintla ri’. Xuquje’, xriq k’i peraj tiko’nib’al rech ichaj awan kunb’al pa Petén.
Pa le puqtzukunem xb0’an pa kajib’ kaxonach’ich’ ri e petinaq pa Suramérica ri’, xajilaxik k’o 2,082 chi pisom awam kunb’al cocaína ri’, ri kab’ixik awam loq petinaq pa taq koxtar pa uk’ajil. Pa le utzukuxik ri’ e’are jun xetob’anik ri reqa’lenelab’ e’ajeqa’lenel ri’ pa retaxik rilik, eri awan kunb’al ri xriqitajik, are la’ xpisik xuquje’ xk’am b’i pa taq k’olib’alil jacha ri taqanem tzij chij rij ri’.
Ri peraj tiko’n ichaj kunb’al ri xriqik
Pa junamil uriqik kumal ri wokajil antinarcóticas, pa jun tzukunem are xriqik 12,640 chi ichaj tiko’n rech coca, eri rajil are Q126,400 ri’. Eri peraj tiko’nib’al ri’ are la’ xriqik pa jun kow b’anoj chajinem tzukunik xb’an pa Poptún, Petén ri’.
Eri b’anonem ri’ are la’ uwach taq ri tijowchuq’ab’ tzukunem pa amaq’el kumal ri PNC rech pa uq’atexik ri narcotráfico xuquje’ ri tiko’n poq’san awan kunb’al pa amaq’ tinamit. Eri q’atb’al tzij ri’ sib’alaj xkib’ij che kakiterne’j ub’anik ri puqtzukunem kumal ri’ rech utik’ib’axik b’anik chajinem xuquje’ ri kaq’atexik ri nik’al molaj b’anol k’ax ri’.
Xuquje’ xeub’ixik ub’ixik chi ke ri winaqilal pa tinamit wexa’ k’o ri k’ax kakilo kab’anik, chakib’ij loq pa le 110 kuk’ ri PNC, pa Antinarcótica 1577 xuquje’ pa Crime Stoppers 1561.
