Eri ukojik ri k’ak’ utz’ib’axik ri sik’iwuj rech ri b’anoj tijoninem rech taq tz’apib’al ja ri’ tajin b’a’ utaqixik k’a pa le Ministerio rech Gobernación (Mingob) pa reqale’n uchak ri Viceministerio rech Seguridad, ri k’ak’ chik tajin ub’anik ri wujilal rech utz’ib’axik ri sik’iwuj pa le tijob’a ub’i’ Escuela rech Estudios Penitenciarios. Ruk’ ri uchakuxik uwach ri cholchak rech tijonem ri’ k’o utz taq ya’talil rumal b’anoj utz chak ri loq’ ub’anikil, xuya kiq’ijol ri e’ajchakunel chi k’o jun nim kipatanib’al ruk’ ri taqa’amaq’, are kub’an ri’ jun nimalaj puqtzukunem, b’anoj taqanem xuquje’ ri q’atb’an chakunem.
Xuquje’ eri ukojik runimal wokom k’ak’ chakunem, ajeqa’lenem rajpatanel taq tz’apib’al ja, are la’ jun utz ub’anikil rech kakub’isax ri chajinem rumal ri taqawokajil ri’, ri unimaxik ri ya’tal chi ke uwinaqil amaq’ tinamit xuquje’ ri ub’anik ri jun utzilaj suk’ilaj taqanem pa taq tz’apib’al ja ri’. Ruk’ ri utoq’ixik upatanexik ri cholchak ri’, eri q’atb’al tzij rech ri Mingob kuk’ ri Rajk’amol Ub’e taq ri Tz’apib’al Ja, (SGSP) xkib’an jun riqon ib’ rech kakichomaj ri yakon k’ak’ taq ja ech ketijox wiri’ ri e’ajtijoxel pa le tijonem xuquje’ pa ketab’al ri’ ri katerne’x ub’anik kumal ri e’ajchajinelab’ ri’.
Eri b’anonem ri’ pawe q’ij kamik are la’ jun chi ke taq ri unimalil b’anoj chakunem rech kab’an k’ak’ ub’anikil ilonem chi ke ri winaq e tz’apim pa taq tz’apib’al ja xuquje’ rech ya’ik uchuq’ab’ ri chajinem winaqilal, ri naj junab’ chik pa amaq’el xk’oji ri’, ri man k’ot jun uchomaxik b’anom rech kukub’isaj tane’ ri b’anoj ajeqa’lenelem tijoninik, pa utak’ab’ixik uwach, ri tz’aqat ub’anikil xuquje’ ri rech ke’uloq’aq’ej ri e’ajchajinel rech taq tz’apib’al ja ri’.
Eri viceministro de Seguridad, Estuardo Solórzano, ri are sib’alaj xub’ij che ri nim uchuq’ab’il ri Taqawokajil Tz’apib’al Ja ri’ chi rij ri ukojik ri k’ak’ utz’ib’axik tijonem ri’ are k’o nim upatanib’al pa b’anoj chajinem. Sib’alaj xub’ij ri’ eri malla curricular rech kuya uchuq’ab’il ri b’anoj chajinem kumal rajchajinelab’ ri tz’apib’al ja ri’ rech pa suk’ilal ub’anik ri’ jacha kub’ij ri taqanem tzij ri’.
Rumal ri’ eri k’amal b’e rech ri Sistema Penitenciario, Jorge López Dellachiessa, sib’alaj xub’ij che ri chakunem ri’ tajin che katijoxij ri k’ak’ rajchajinel ri tz’apib’al ja ri’ che ri ketaqik kajach kuwach che chajinem pa wokajil tz’apib’al ja ri’ pa amaq’ tinamit.
Eri b’anoj tijoninem ri’ are kuya uchuq’ab’il ri b’anoj taq chajinem, ri k’amatil ub’anik rumal ri ministro rech Gobernación Marco Antonio Villeda, ri ub’anik ri puqtzukunem rumal ri Viceministerio rech Seguridad xuquje’ rumal ri k’amoj u’e ri
Taqawokajil tz’apib’al ja ri’. Rumal ri’ xmajtaj ub’anik ri chomanik rech ri k’ak’ taqanem pa taqawokajil tz’apib’al ja rech pa ub’anik ri tijonem rech ri tz’apib’al ri’ ruk’ taq ri cholchak cholajisam ub’anik pa wokajil taq tz’apib’al ja.