Xmajtaj puqtzukunem chajinik pa le nimatinamit ri’

Ruk’ ri jun nimalaj kataqik reqa’lenelab’ ri Wokajil Ajchajin Tinamit (PNC) xuquje’ ruk’ ri reqa’lenelab’ ri Wokajil Ajchajin Amaq’ Iximulew, pawe q’ij kamik xmajtaj ub’anik ri Operación “Centinela Metropolitano”, chi’ pa rulewal tinamit Iximulew. Eri chakunem ri’ are kab’an chi rij taq ri kejach’ich’ Rech ke’ok pa taq ri kab’an wi ri k’ax, jeri’ pa ketaq wiri’ ri wokajil chajin tinamit rech ri Amaq’ pa taq k’olib’alil che ri kak’ulmataj wi b’anoj taq k’ax.

Eri puqtzukunem xb’an kumal ri wokajil ajchajin tinamit kuk’ ri e’ajchajin amaq’ k’o uk’olib’al chajinem xkikoj pataq ri nimab’e xuquje’ pa taq tinamit che ri qas kab’an wi ri k’ax. Xuquje’ eri ub’anik taq chajinem ri’ rech uya’ik uchuq’ab’ ri chajinem pa taq tz’apib’al ja, rech kaq’atexik ri e’ajb’anol taq ri k’ax ri’ ruk’ ri b’anoj taq kamisanik.

Eri k’amal b’e amaq’ Bernardo Arévalo, are xuk’am ub’e ri riqon ib’ pa tinamit, pa le xutzuj wi, eri ukojik ri cholchak “Centinela Metropolitano”, are kujipij ub’anik tzukunem kumal ri wokajil ajchajin tinamit kuk’ ri e’ajchajin amaq’, rech kechajin pa rulewal ri tinamit rech Iximulew. Xuquje’ sib’alaj xub’ij che ri b’anoj chajinem ri’ pa ropanb’al umajik ri Korlim B’anoj Chajinem pa Amaq’.

“We rech kachajixik ri tinamit winaqilal eri Amaq’ man kutzalij rib’ chi rij ri’. Rumal ri’ ri uj kaqaterne’j uchomaxik le rajawaxik ri’ rech kechajix ri winaqil pa ronojel ri tinamit. Eri b’anob’al ri’ are kuq’alijsaj ri ub’e ri qachak tijowchuq’ab’, are jun tijowchuq’ab’ chak ri’ rech pa le kachajixik ri winaqilal, rech pa tzoqopiw b’anik ri ya’talil xuquje’ rech kakojik ri chakub’al rech chajinem ruk’ nim uq’atexik ri e’ajb’anol k’ax,m rech qastzij b’a’ kanimaxik ri Ya’tal pa Suk’ilal chi ke ri winaqil”, xcha’ ri nim patanel.

Eri nim k’amal b’e tinamit xuquje’ sib’alaj xutzuj eri chomab’al xb’an chi rij ri chajinem are uwach ri kemonchak xkib’an ri wokajil ajchajin tinamit Amaq’. Xujkowin b’a’ che uq’atexik unik’ajil ri b’anoj k’ax kamisanik, xuquje’ pa 33% xq’atex uwach taq ri toq’inik pwaq, pa je ta ri’ ruk’ xb’an pa junab’ir kanoq, xuquje’ e k’o 3,800 chi e’ajb’anol k’ax xechap ri’, eri 85 chi re taq e’uwinaqilal ri nik’aj pandilla ri’”, xcha’.

Rumal ri’, eri ministro rech Gobernación, Marco Antonio Villeda, xub’ij eri cholchak ri’ are rech kechajix ri e’utz taq winaq ri’, che ri kakaj pa joremal kek’asib’. “Eri tzijoxik ri’ are rech keq’atexik ri e’ajb’anol k’ax xuquje’ ri kakikoj kib’ che rajchoq’e taq ri b’e pa uxo’l ja pa tinamit. Qas chitampe’ b’a’: jachin karaj taj kunimaj tzij ri’ rajawaxik chuq’alo rib’, rumal k’o ri q’atb’al tzij chi kij xuquje’ kechap ri’. Man k’ot sachib’al ri’, jachin kutoq’ij pwaq, jachin keb’uxib’ij ri winaqil e’ajchakunel, kaqaj na ri’ pa kaq’ab’ ri q’atb’al tzij ri ketz’en ta kuk’ ri ajb’anol k’ax, ke’uq’atij ri’”, xcha’.

Xuquje’ eri q’atb’al tzij rech Chajinem pa Amaq’ sib’alaj xub’ij eri cholchak ri’ are ri’ jun ub’anob’alil che ri kukub’isaj ri b’anoj chajinem pa rulewal tinamit ruk’ ri puqtzukunem pa taq ri kab’an wi ri k’ax, ruk’ ri sak’ajil tzukunem, ruk’ ri kemonchak kumal ri taqawokajil. “Eri uwach ri Amaq’ ri’ kub’an pa amaq’el ri korlim chajinem q’atenik, xuquje’ ruk’ ri plan Centinela ri’, ri chajinem pa amaq’el, ri pa aninaqil taq ilonik, xuquje’ ri chajinem pa rulewal tinamit are ri’ qas k’o upatan ri’: ri chajinem pa ub’anikil tinamit ruk’ taq ri chajinem ri pajatil uwach”; xcha’.

Ri nimatat Villeda ri’ xuquje’ sib’alaj xutzuj eri wokajil ajchajin tinamit e’are kakinimaj uwach ub’anik ri ya’talil chi ke ri winaqilal ri’ le kanimax ub’anik jacha ri kub’ij ri taqanem pawe q’ijq’ij. Eri amaq’ tinamit ri’rajawaxik ruk’ ronojel ranima’, sib’alaj rajawaxik kub’an jun nim kachapik, xuquje’ eri jujun puqtzukunem rajeqa’lexik, rumal k’ut eri taqim ub’anik ri’ are kaya’tajik are ri kub’al kik’u’x ri winaqilal”, xcha’ are chi’ xuk’is utzij.

Eri ministro rech ri Defensa Nacional, Henry Sáenz, xub’ij che ri operación centinela are xmajtaj pa rulewal ri nimatinamit Iximulew, are chi’ xilotajik ri chajinem xb’an pa Escuintla ri’, “Are jun ub’anob’alil ri’ che are jun xupatanij uwach rumal ri Ministerio rech Gobernación (MINGOB) xuquje’ rumal ri Ministerio rech ri Defensa Nacional (MDN), pa kemonil ketajin che ub’anik taq puqtzukunem chi la’ che ri qas kab’an wi ri’ k’ax ri’”.

Pa riqon ib’ xek’oji ri viceministro rech Seguridad, Estuardo Roberto Solórzano ri’; ri viceministro rech Antinarcóticos, Víctor Cruz Reynoso ri’; ri k’amal b’e rech ri PNC, David Custodio Boteo ri’; ri k’amal b’e pa junamamil, Héctor Prera ri’; ri rajtaqanelab’ ri wokaj chajinb tinamit xuquje’ ri q’atb’al tzij rech ri Wokajil Ajchajin Amaq’ Iximulew. Eri b’anowem pa tinamit are rech xmajtaj ub’anik ri Operación “Centinela Metropolitano”, ri xb’an pa taq ri campos rech La Alameda, zona 18 rech uk’u’x nimatinamit, are jun k’olib’alil che ri qas b’anom wi b’anoj taq k’ax kamisanik xuquje’ pawe q’ij ri’ e k’o chik ri wokajil ajchajin tinamit chi la k’ut.

Noticias Recientes