Eri k’ak’ binomios K-9 sib’alaj xkimaj kaq’atexik ri b’anoj k’ax pa taq

Eri k’ak’ binomios K-9 sib’alaj xkimaj kaq’atexik ri b’anoj k’ax pa taq

Pa le Escuela Centroamericana rech Entrenamiento Canino (ECEC) k’o pa Barberena, Santa Rosa ri’, pawe q’ij kimik xkib’an lke acto rech graduación rech ri ukab’ retal tijionem rech especialización policial pa tinamit xuquje’ pa uwachulew ri’ ri xya’taj chi ke ri e’ajtijonelab’ e’ajk’amal b’e xuquje’ e’ajtijonel kech ri tz’i’ eqa’lenelab’, xuquje’ pa uro’  retal pa nik’ajil tijonem rech especialización policial rech chi rij tinamit ri’ xuquje’ chi rij taq amaq’ib’ rech guía canino ri’. Eri e’ajchajinelab’ ri’ kuk’ taq ri tz’i’ eqa’lenelab’ xetijoxik, are kuwach ri binomios sib’alaj xetijoxik rech b’anoj utzukuxik uriqik ri awan jastaq kunb’al ri’. Are wa’ rech ya’ik uchuq’ab’ ri chajinem pa kulewalil ri amaq’ib’ nimatinamit ri’.

Pa ronojel ri’, e k’o 23 reqa’lenelab’ ri Wokajil Ajchajin Tinamit rech Iximulew ri’, xuquje’ rech ri nab’e rech ri Wokajil Ajchajin Tinamit rech Panamá, keb’ reqa’lenelab’ ri Wokajil Ajchajin Tinamit rech El Salvador xuquje’ oxib’ rajchajinelab’ rech ri Secretaría rech Asuntos Administrativos xuquje’ rech Seguridad (SAAS) ri’.

Eri ministro rech Gobernación, Marco Antonio Villeda, pa le b’anowem ri’ ri are xub’ij: “pawe q’ij kimik kaqatz’apij uwach ri suk’ilaj nimantzij ri’ rech utoq’ixik ri tijonem rajawaxik ri’, are wa’ jun q’axenik rech kuya uchuq’ab’ ri kichak rech puqtzukunem rech taq ri Policías Nacionales rech Panamá, El Salvador xuquje’ Iximulew”.  Eri taqawokajil rech ya’olchajinem pa amaq’ tinamit sib’alaj xub’ij eri kemonchak xuquje’ ruk’ utob’anik ri Embajada rech Estados Unidos rech América rumal ri xetayik le jo’lajuj chi guías caninos, jeri’ ruk’ le ucholchakunik taq ri wokajilal k’o rajchoq’e’il che ri sib’alaj ketob’an ri’.

Rumal ri’, eri ministro consejero rech ri Estados Unidos pa Iximulew, tat Patrick Ventrell, sib’alaj xub’ij che “qeta’m uj che ri narcotráfico xuquje’ ri nuk’molaj b’anol k’ax k’ot kulb’a’til chi ke ri e’are k’ut, rumal ri’ sib’alaj rajawaxik kakoj ri utz taq k’ak’ kemechakub’al, ruk’ qas kakojik chi’ ri tz’i’ eqa’lenel e’ajtzukunelab’ rech K-9 chi ke ri’”.

Pa le b’anowem ri’ xejach ri wujilal rech na’tib’al loq’oq’eb’anem chi ke ri especialistas ri ya’tal kuwujilal rech xk’is katijoxik, pawe q’ij kimik pa le tijonem xya’taj chi ke pa oxib’ ik’ ri’.

Eri jun k’utuyeb’al xb’an pa le loq’ b’anowem ri’ are xk’ut ri ub’anikil ri puqtzukunem kumal ri k’ak’ taq eqa’lenelab’ rech K-9, pa le xkib’an wi uk’utik ri ub’anikil tzukun awan jastaq kunb’al kumal xuquje’ pa le kachapik ri e’ajb’anol k’ax ri’, chi’ k’u ri’ kuq’alajisaj ri utz katijoxik xb’an pa le tijonem xya’taj chi ke ri’. Eri binomios che k’ate xk’is katijoxik ketaq ri’ pa taq ri jachakub’al rech ri PNC pa taq tinamit rech ri amaq’il ri’, pa taq le aeropuertos, pa taq k’ulb’a’til pa amaq’ xuquje’ pa taq le wokja che ri qas kab’an wi ri b’anoj taq k’ax ri’, rech kataqixik utob’ik ri uq’atexik k’ax, rech ri banoj tzukno’jchak xuquje’ b’anoj uq’atexik taq ri b’anoj k’ax.

Eri katijoxik ri binomios rech ketzukunik

Pa le retal b’anoj tijonem ri’, eri reqa’lenel chajin tinamit sib’alaj xkitijoj kib’ rech keb’inik pa xik’ach’ich’ pa kaj rech kakich’ob’ keniman ri tz’i’ eqa’lenelab’, rech tzukun awan kunb’al ri’, rech kakitzukuj poq’san q’aq’, rech kakich’ob’ ketzukun ri’, rech kakitzuku winaq ri’, xuquje’ rech kakib’an ri tzukunik ri’. Chi kijujunal kakik’am ri kib’e taq ri tz’i’ eqa’lenelab’ pa amaq’el ri’, rech kakiya uchuq’ab’ ri b’anoj chak tzukunem kumal xuquje’ rech pa kub’al k’u’x keb’e pa taq ri tzukunik ri’.

Pa le b’anowem ri’ xuquje’ xtatb’enik le viceministro rech Antinarcóticos xuquje’ ri Seguridad Fronteriza, Víctor Cruz ri’; eri k’amal b’e ri PNC, Héctor Prera ri’; le Subdirector General rech Análisis rech Información Antinarcótica, Wuilber Arreaga, xuquje’ ri K’amal b’e rech ri ECEC, Luis Álvarez ri’.

Noticias Recientes