Ruk’ ri uyakik 50 mil chi nimaja ri’ rech xya chi ke ri winaq e’achalal ri’, k’o 11 chi uq’ab’ tinamit pa ronojel rulewal amaq’ tinamit xya’taj wi kulew ri’. Eri b’anoj tijowchuq’ab’ man xaq ta ri’ xub’an utz chech taq ri nimaja ri’, xane’ are rech xb’an utz che ri kik’aslemal ri winaqil e’aj iximuelw che ri xb’an rilik ejaqal wi pa junab’ ri’.
Eri b’anowem ri’ are la’ xk’am ub’e ub’anik rumal ri K’amal B’e Wokom Amaq’ pa le reqa’lenik ri Iniciativa Intersectorial “Mano a Mano”, ri qas are utaqim ya’ik kachoch utzilem chi ke ri winaqil e’achalalil, rech utz kek’oji wiri’, ri kub’al k’u’x xuquje’ ri k’o pa usaqilal, jeri’ rech kuwa’lijsax kuwach ri winaqilal pa taq tinamit ri’. Are sib’alaj maltyox che utob’anik loq ri Embajada rech ri Estados Unidos rech América ri’.
Eri K’amal B’e Amaq’ Bernardo Arévalo, kuk’ ri Ministro rech Desarrollo Social, Abelardo Pinto ri’, ri Viceministro rech Tecnología rech ri Información xuquje’ ri Comunicaciones, William Cameros ri’; xuquje’ kuk’ taq ri patanelab’ rech Wokom Amaq’ ri’, ri xek’oji pa taq ri jaqib’al okemtzij rech ri declaratoria rech Olopa xuquje’ San Jacinto, Chiquimula, che e’are ri’ uq’ab’ taq tinamit ri k’o wi k’ak’ taq kachoch winaq ri’.
Are wa’ uwach ri kemon chakunem pa taqawokajil, rumal ri’ eri Policías Alumnos rech ri Academia rech ri Wokajil Ajchajin Tinamit (PNC) xetatb’enik pa taq ri uq’ijol ri’ pa ik’ agosto kanoq, pa taq ri uq’ab’ taq tinamti rech Chinab’jul. Pa le e’are jun wiri’, rech xkich’ob’ wi ub’anik taq ri utz chakunem rech xkitz’aqij upam taq ri nimaja che ri xesuk’umax ri’.
Eri q’atb’al tzij xkiya loq utzijol che pa le 2026, eri cholchak are rech xb’an ri 100 mil chi nimaja ri’, ri xb’antaj kowonem xeyakik pa 32 uq’ab’ taq tinamit ri’. Ruk’ ri b’anowem ri’, are xuya pa retal ri’ rech xb’antaj kowonem xeyak ri nimaja ri’ rech kub’an kub’al k’u’x pa amaq’ tinamit ri’ xuquje’ rech junam ri kilik ri winaqilal kab’an ri’. Xuquje’ rech kakub’isax ub’anik ri tob’anem winaqilal ri’ rech ke’opan ri tob’anik pa ronojel taq ri rajawaxik wiri’.
