Pa le b’anow tob’anem pa taqawokajil rumal ri Ministerio rech Gobernación (MINGOB) ruk’ ri Ministerio rech Educación (MINEDUC) kuya uchuq’ab’ ri kemonchak rech pa kub’alil kek’oji ri e’ajtijoxel pa tijob’al ri’, rech maj b’anow k’ax ri’ xuquje’ rech pa jikomlal kek’oji pa wokaj tijob’al ri’.
Eri keb’ taqawokajil ri’ sib’alaj xkijuch’ uwach le chomab’al kamik rech pa amaq’el kakitunu kachuq’ab’ ri’ pa le b’anik le tijoninem pa taq le tijob’al, jeri’ rech kaya’ik uchuq’ab’ ri chakunem pa taqawokajil ri’ ruk’ uya’ik taq ri utz chakub’al rech kaq’atexik ri k’ax ch’ojinem pa taq tijob’al. Eri b’anowem ri’ are xk’am ub’e ub’anik rumal le ministro rech Gobernación, Marco Antonio Villeda xuquje’ ri ministra rech Tijonem, Anabella Giracca ri’.
“Rumal b’a’ le jun tijob’al man xaq ta ri’ rech kab’an ri tijonem chi ke ri e’ajtijoxel; xuquje’ rajawaxik b’a’ pa kub’alil kek’oji pa jikomal kub’al k’u’x ri e’atijoxel, rech kata wi ri kitzij kakib’ij xuquje’ rech ke’achb’ilaxik. Are ri’ jun k’olib’alil che ri wokaj tijob’al k’o ri uchakub’alil rech ilonik xuquje’ kanab’ejsa wi uq’atexik ri k’ax, rech pa jikomal kek’oji wiri’”, xkub’isaj ub’ixik ri Ministro Villeda, are chi’ xujuch’ wujilal rech chomab’al.
Sib’alaj xub’ij chi k’o nim upatanib’al rech katerne’xik uchakuxik pa ucholalejil rech kaq’atexik ri b’anoj k’ax, rech uya’ik uchuq’ab’ ri b’iw ub’ixik loq kumal ri winaqil, rech kanab’ejsaxik uchomaxik pa aninaqil, xuquje’ rech kakub’isax le kachajixik taq ri ak’alab’il xuquje’ ri e q’apojil rech ri amaq’ tinamit. “Are chi’ kaqachajij jun tijob’al, kaqachajij ri kikarayij kakib’an chuwe’q kab’ij, xuquje’ rech jumpa’ kakib’an ub’anik, kaqak’ut ri’ che ri Amaq’ qastzij kub’an wari’, che ranima’ uchomab’al che ub’anik”, xcha’ le tat Villeda.
Le Ministra Giracca xub’ij che ri kemonchak pa taqawokajilri’ are la’ k’o nim upatanib’al rech kukub’isaj pa jikomal chi kij ri wokaj e’ajtijoxel ri’, jeri’ rech kab’an tijonik rech reta’maxik ri b’anikil rech joremal xuquje’ rech pa jikomal kek’oji pa rachoch taq tijob’al ri’.
Eri Unidad rech Prevención Comunitaria rech ri K’axk’olil (UPCV) xuquje’ ri Subdirección General rech Prevención rech ri Delito (SGPD) ri’ rech ri Wokajil Ajchajin Tinamit (PNC) e’are k’ut ri e’ajb’anol ri jalajoj tzijob’enik rech nab’ejsab’al uq’atexik k’ax, rech kaya uchuq’ab’il ri kub’al kik’u’x ri wokaj e’ajtijoxel chi ke ri taq ri q’atb’al tzij.
Xuquje’, e’are k’ut kakinab’ejsaj uq’atexik ri b’anow k’ax chi ke ri e’atijoxel xuquje’ chi rij taq ub’anikil ri’ rech keq’alik ri ak’alab’ kuk’ ri e q’apojil rech keqaj taj pa b’anoj ri k’ax ri’. Xuquje’ kab’an ri kemonchak kuk’ taq ri unidades especializadas rech ri PNC, rech kataqixik ub’anik ri q’ateb’al ri’ rech katob’anik pa uya’ik uchuq’ab’ ri b’anoj chajinem kub’al k’u’x pa taq rachoch tijob’al pa rulewal amaq’ tinamit.