Eri Amaq’ Iximulew ri’ pa amaq’el aninaqil xuquje’ pa kemonchak rech kaq’atexik ri ch’ojinem katajin chi kuwach ri winaqilal rech ri uq’ab’ tinamit rech Nahualá ruk’ Santa Catarina Ixtahuacán ri’, pa le rulewal tinamit rech Tz’oloja’, rech kataqixik ya’ik uchuq’ab’ ri uq’atexik ri k’ax, rech kakub’isax kachajixik ri winaqilal xuquje’ rech ya’tal ri ucholalejil pa taq ri tinamit ri’, jeri’ rech keq’atexik ri molaj winaq keqam k’aqb’aq’ q’aq’ maj pa usaqil chi la’ k’ut.
Pa le nimatzilonem ri’ “La Ronda”, eri q’atb’al tzij xkiya utzijol che chi rij ri chak b’anom pa le uq’atexik ri ch’ojinem xuquje’ ri kemon kaq’atexik nik’aj molaj b’anol k’ax che ri xek’aqon chi la’ k’u ri’.
Rumal ri’ eri k’amal b’e Amaq’, Bernardo Arévalo, xub’ij che ri korlim chajinem xtaq ub’anik pa le keb’ uq’ab’ tinamit ri’ rech k’o chajinem kub’al k’u’x pa tinamit, rech kaq’atexik ri molaj b’anol k’ax keqam k’aqb’al q’aq’ ri’. Xub’ij k’ut eri kopanik ri q’atb’al tzij pa rulewal tinamit ri’ are la’ rech kab’an uq’atexik taq ri ch’ojinem b’anoj k’a xb’an chi la’.
Jeri’ eri k’amal b’e amaq’ tinamit sib’alaj xub’ij ch eri puqtzukunem chajinik xb’an kumal ri wokajil ajchajin tinamit xuquje’ kumal ri Taqawokajil rech Ajchajin Amaq’ Iximulew ri’ rech kaq’atexik ri b’anoj ch’ojinem kumal ri winaqilal chi la’ k’ut xuquje’ rech kachajixik ri winaqil chi la’ k’ut. Rumal ri’, sib’alaj xuya ub’ixik che ri b’anoj k’ax ri’ man rumal taj ri ch’ojinem le naj junab’ chik k’o chi kuxo’l ri winaqilal ri’, rech taqim kaq’atexik nik’aj molaj b’anol k’ax che ri kakaj kakesaj b’i ri wokajil ajchajin tinamit ri’ rech kakaj k’ot jun keq’atenik rech kakib’an ri k’ax ri’, are la’ e kowoninaq ta ruk’ ri’.
Rumal ri’ eri ministro rech Gobernación, Marco Antonio Villeda, xuya ub’ixik che xetaq e 350 chi reqa’lenelab’ ri Wokajil Ajchajin Tinamit ri’ rech ya’ik uchuq’ab’ ri chajinem pa rulewal tinamit ri’, rech are taqim pa k’isb’al rech kek’oji pa joremal jikomal ri winaqilal chi la’ k’ut. Xub’ij chik che ri wokajil ajchajin tinamit sib’alaj ke’uxlan taj pa le katzukuxik kachapik nik’aj molaj b’anol k’ax che ri taqom kachapik rumal taq q’atb’al tzij ri’.
Eri taqawokajnel rech ri ya’olchajinem pa Amaq’ xuquje’ xub’ij che ri katajin tzukunem ri’ rech kaq’alajisax uwach ri b’anoj taq k’aq k’aqanem che ri xekam wi e waqib’ chi winaqilal. Rumal ri’ sib’alaj katajin ri b’anoj tzukunem kumal ri ajchajin tinamit rumal xek’aqon chi rech le jun destacamento militar ri’ rech kek’am b’i pa q’atb’al tzij ri’.
Pa k’isb’al ri’, eri q’atb’al tzij sib’alaj xkib’ij che ri wokajil ajchajin tinamit chi la’ k’ut pa amaq’el kek’oji ri’ rech kaq’atexik nik’aj b’anol k’ax ri’ rech kakib’an ri ya’olchajinem winaqilal chi’. Eri chajinem tzukunik ri’ are la’ uwach taq ri tijowchuq’ab’ b’anoj chak rumal ri Wokom K’amal B’e Amaq’ rech kakub’isax ri taqanem chajinik pa tinamit ri’, ruk’ pa saqilal pa suk’ilal xuquje’ rech pa joremal ki’kotem kek’oji ri winaqilal e’aj iximulew ri’.
