Eri Wokajil Ajchajinel Tinamit (PNC), pa reqale’n kichak ri ajeqa’lenem jachakub’al, xkijach uwach ub’ixikil rajilab’al ri puqtzukunem xkib’an pa nab’e q’ij rech enero pa le 22 rech diciembre rech 2025, are ri’ xuq’alajisaj jun ya’el uchuq’ab’ ri b’anoj uq’atexik ri narcotráfico ri’ xuquje’ ri nuk’molaj b’anol k’ax pa rulewal amaq’ tinamit. Pa le q’ij ri’ xb’antaj kowonem xkiriq chomapwaq b’otolik ri’, pa ronojel are Q5,840,537.38, are ok’owinaq pa Q2,029,916.50 chi pwaqil riqom pa le q’ij ri’ rech 2024; jeri’ xb’antaj kowonem xriqitaj US$417,566.18, man ta ri’ ruk’ US$18,808.78 ri xriq pa le junab’ kanoq, jeri’ k’o 74,000.00 pesos colombianos ri’, q’axinaq chi uwach le 8,988.00 pesos che ri xriq pa 2024 ri’.
Eri q’atb’al tzij xkitaq kichapik winaq ri’, e k’o 20 chi winaqilal xechapik rech xetaq b’i pa japache’ q’atb’al tzij rech naj nimatinamit ri’, e 24 rech pa 2024 ri’; e k’o 22 chi winaqil xechap b’i ri’, e 14 e q’axinaq chi uwach ri rech pa junab’ir kanoq. Rumal ri’, eri PNC xkichap loq e 2,749 chi winaqil ri’, chi ke ri e k’o 2,029 rumal e k’o ruk’ ri narcotráfico ri’ xuquje’ eri 720 chik rumal jalajoj ri kimak xkib’an ri’, eri rajilab’alil ri’ are xuq’alajisaj e k’o e k’i e chapom chi uwach ri 1,456 ri xechap kanoq pa 2024 ri’, chi ke ri’ e k’o 1,387 rumal e k’o pa narcotráfico ri’ xuquje’ e 69 rumal nik’aj chik ri kimak kib’anom.
Pa le kaq’atexik ri narcotráfico kuk’ ri nuk’molaj b’anol k’ax, k’o 6,703,098 raqan ichaj tiko’n rech awan kunb’al xriqitaj ri’, ruk’ ri 2,609,777 chi raqan ichaj tiko’n rech marihuana ri’, ruk’ 4,582 raqan chi ichaj tiko’n rech amapola ri’ xuquje’ ruk’ 4,088,739 raqan ichaj tiko’n rech coca’ ri’. Jeri’, xb’antaj kowonem xriqitaj 9,849.57 upajib’alil cocaína ri’, ruk’ 1,410.92 upajib’alil marihuana ri’ xuquje’ ruk’ 36.84 chi upajib’alil rech crack ri’, rumal ri’ xq’atataj uchuq’ab’il ri b’anoj k’ax kumal e kab’lajuj chi molaj b’anol k’ax ri’, pa je ta ri’ ruk’ taq ri waqxaqib’ xechap kanoq pa le junab’ 2024 ri’.
Pa junamamil ri’, eri Ministerio rech Gobernación, pa uchakunik ri PNC ri’, sib’alaj xkib’an kaq’atexik b’anoj k’ax ri’, ruk’ ri 345 chi k’uttzijob’elil uq’atexik ri tijow taq awan kunb’al ri’, q’axinaq rajilal chi uwach ri 248 chi k’uttzijob’elil xkib’an kanoq pa 2024 ri’, ruk’ wa’ sib’alaj xkika’mulij ub’anik ri ya’olchajinem kumal pa amaq’ tinamit, ruk’ ri uq’atexik taq ri b’anoj k’ax xuquje’ ruk’ ri b’anoj utzilem chi ke ri winaqilal pa tinamit, ruk’ ub’anik taq ri puqtzukunem chajinik, ruk’ ri q’atoj taq tzij xuquje’ ri uq’atexik taq b’anoj k’ax pa ronojel rulewal amaq’ tinamit.