Ruk’ ri uqatexik ya’ik uchuq’ab’ ri kojob’al ruk’ ri k’ak’ b’anik chakunem pa taq k’ak’ kemeta’mab’al ri’ rech ri Wokajil Ajchajin Tinamit (PNC), pa we qij kamik xjuch’taj ri wujilal rech chomab’al ukojik ri k’ak’ chakub’al kemeta’b’al kimal ri Superintendencia rech Telecomunicaciones (SIT) xuquje’ ruk’ ri Ministerio rech Gobernación, pa jun b’anoj chakunem rech ub’anik utz ri kachomaxik ri winaqilal xuquje’ rech uya’ik uchuq’ab’ ri chajinem pa amaq’ tinamit ri’.
Eri cholchajiem ri’ are uwach ri Plan Nacional rech Conectividad Digital, xtaq upatanexik rumal Wokom K’amal B’e Amaq’, rech kaq’atexik uwach ub’anob’alil ri’ kumal ri taqawokajil rech ri Wokom Amaq’, rech uya’ik uchuq’ab’ ri chajinem winaqila xuquje’ recgh utoq’ixik ri b’anoj ukojik ri k’ak’ jastaq kemetab’al ri’. Pa le kemonchak ri’ are kanimarsax uwach ukojik ri k’ak’ jastaq rech kemeta’mab’al ri’ pa taq comisarías uqsuje’ pa estaciones rech ri PNC, rech ub’anik ri utzilaj chak ri’ xuquje’ rech ukojik taq ri k’ak’ jastaqil rech k’ak’ kemechakub’a.
Are chi’ xch’a’w ri ministrorech Gobernación, Marco Antonio Villeda, ri xuk’am ub’e ub’anik ri riqon ib’ chomanem, sib’alaj xub’ij che ri b’anoj chomanem ri’ are la’ jun b’anoj nimachomab’al xb’anik ri kuya’o nim uchuq’ab’il ri Wokom Amaq’ rech pa b’anik utzilal pa le kanimaxik kachajixik ri winaqilal ri’.
Sib’alaj xub’ij eri k’ak’ kemechakub’al ri’ man xaq ta ri’ retal le internet, xane’ are ri kemon kitatb’enik ri taqawokajilal, rech kekowin che b’anik puqtzukunem xuquje’ rech kekowin che ub’anik jun utzilaj chajinem pa amaq’ tinamit.
Jeri’, sib’alaj xub’ij che ri ukojik ri k’ak’ kemechakub’al ri’ are la’ jun utz uchomaxik xb’anik, rumal are kujipij uwach ri tzijol. “Eri winaqilal ri’ man are taj kaketaj nuk’ub’al uwach upatan, xane’ are kakib’an le rilik ri keta’mab’al are chi’ kata ri tob’anik chi ke. Rech k’o jun PNC ruk’ k’ak’ jastaq kemechakub’al kakowinik kutz’ib’aj ri tzijol, ri kub’an kemon chakunik, ri kuterne’j ub’anik pa suk’ilal saqilem. Ri k’ak’ kastaq kemechakub’al ri’ are kuq’atij taj uwach kichak ajchajin tinamit, xane’ rech kuya uchuq’ab’”, xcha’.
Rumal ri’ eri superintendente rech Telecomunicaciones, Herbert Rubio Montes, xub’ij che ri ukojik k’ak’ jastaq kemechakub’al are jun uchapob’alil nim upatanib’al rech ri b’anoj ri chajinem pa amaq’ tinamit. Xub’ij ri’ che ri nuk’chomab’al are la’ jun rilik pa kemonil pa le ukojik ri k’ak’ jastaq kemechakub’al are la’ jun nim uwa’lib’al upatanexik ri’ rech uya’ik uchuq’ab’ ri b’anob’alil pa aninaqil, rech kab’an utz che ri kojik taq ri jastaq chakub’al pa uq’ijolil, xuquje’ rech b’anik ri kemonchak pa taqawokajilal ri’.
Pa le b’anoj chakunem xek’oji ri viceministro rech Tecnología rech ri Información xuquje’ ri Comunicaciones ri’, William Cameros; ri viceministro rech Comunicaciones rech ri Ministerio rech Comunicaciones, Infraestructura xuquje’ Vivienda ri’, José Raúl Solares; xuquje’ ri subsecretaria privada rech ri Presidencia, Julissa Cifuentes, ri xikiya’o kitzij chi rij ri upatanib’al ri kemonchak ri’ rech kaya’ uchuq’ab’ ri wokajilal xuquje’ ri chajinem winaqilal ri’.