Pa nimatinamit Iximulew ri’ kab’an ri nimariqon ib’ ub’i’ Foro Latinoamericano rech Seguridad Democrática xuquje’ Gobernanza Territorial (GLASED), are la’ jun nim b’antajil chomanem kab’an ri’ pa kariqon kib’ ri kajmanel chomanelab’, ri q’atb’al tzij ri’, ri e’ajeqa’lenel chomanelab’ rech taq amaq’ib’ xuquje’ ri rajchomanelab’ ri wokajil winaqilal, rech kataqim uya’ik uchuq’ab’ ri tzijob’elil chomanik xuquje’ ri nimakemon tob’anik pa kulewalil taq ri amaq’ib’ pa le ub’anik ri jikomal chajinem winaqil pa amaq’ tinamit xuquje’ ri jikomal taqanem pa rulewalil ri América Latina ri’.
Eri uq’ijol jaqib’al uwach ri’ are kab’an pa le 17 rech febrero pa le Raqan Nimaja rech le Ch’uch’ulem Joremal ri Amaq’ ri kak’oji wiri’ le nimak’amal b’e Amaq’, Bernardo Arévalo ri’; le ministro rech Gobernación, Marco Antonio Villeda; ruk’ ri nimak’amal b’e rech le Global Initiative Against Transnational Organized Crime (GI-TOC) xuquje’ ruk’ ri secretario técnico rech ri GLASED, Carlos Alvarado Quesada ri’.
Le cholchak ri’ uk’amom uwach le nimatzijob’elil kuya le k’amal b’e rech GI-TOC, Mark Shaw, ri ub’i’ “K’amoj tzij chi rij taq Nuk’molaj B’anoj K’ax Kamisanem xuquje’ chi rij kachomab’alil ri k’ilaj ub’anikil wokajilal k’a pa le b’anoj jikomal taqanik pa tinamit”, pa le xkichomaj wi ri b’anik chakunem rech kaq’atexik taq ri nuk’molaj b’anol k’ax ri’ xuquje’ rech uchoamaxik ri rajawaxik b’anem rech kachomatajik ri rajawaxik kakaj ri k’ilaj taq wokajilal rech ri Amaq’ xuquje’ rech taq ri kemon winaqilal.
Uchomaxik ronojelil ri’
Pa le q’atoj chomanik xchomataj wi ri’ riqonem rech b’anoj taq chomanem uch’ob’ik rech utaqixik jun b’anoj uchomaxik ri’, pa le ya’ik b’ixik upatan ri b’anom, ri kachomax ri ri q’atoj tzij pa saqilal xuquje’ rech b’anik taq utz b’anoj che are kachomax rij pa riqon ib’. Chi rij taq , are kachomaxik pa taq le kemon riqonem, are chi rij ri’ le b’anik k’ak’ taqanik chi’ pa América Latina ri’, chi rij uq’atexik ri k’ax k’ayewal, ri uya’ik uchuq’ab’ ri kemonchak kumal ri taqawokajilal, chi rij taq b’anoj ch’ob’anem chomanik chi rij ri b’anoj cha’onem pa kulewal taq amaq’ib’ xuquje’ chi rij ri ub’ixikil tzijol ri kakichakuj ri tzijol ri’ kumal ri e’ajb’anonel ri’ pa le utz ta upatanexik ri’.
Xuquje’ ilom chik pa saq ub’anik jun b’anoj utzijoxik uchomaxik ri jun ub’anikil uq’atexik ri b’anoj toq’inik pwaq ri’ che qas are b’a’ jun b’anoj k’ax k’ayewal ri’, rech b’a’ k’o q’atoj tzij chi rij ri’ xuquje’ ri taqanik pa taq tz’apib’al ja ri’ pa uq’atexik taq ri nuk’molaj b’anoj k’ax pa rulewal taq ri amaq’ tinamit. Xuquje’ rech kaya utzijol xuquje’ rech ya’ik uchuq’ab’il ri chakub’al ya’tal ri’ rech ri nimakemon tob’anik pa kulewal ri amaq’ib’ jeri’ ri rech pa uwachulew ri’ pa taq ri utzijob’elil uchomaxik ri chajinem pa amaq’ tinamit,
Eri runimal uk’u’x ri xchomatajik pa taq ri chomanem ri’ are la’ kuya pa saqil uwach ri chakum ruk’ taq ri xitunik le Hoja rech Ruta Territorial 2026 rech ri GLASED, pa le utaqixik ub’anik ri jun nimacholb’al chak pa rulewal taq amaq’ib’ ri’ rech utaqixik ya’ik uchuq’ab’ ri b’anoj jikom chajinem ruk’ ri jikom taqanem pa rulewal taq ri América Latina ri’.
Ruk’ le ub’antajik le foro ri’, eri Amaq’ Iximulew xkikub’isaj ya’ik kitzij chi rij ub’anik wa’ ri eqa’lenemchak ri’ ruk’ le uwokik ri kajmanem chomanik pa ronojel ri tinamit rech kaq’atexiuk ri nuk’molaj b’anoj k’ax ri’, rech b’anik kowilaj b’anoj chajinem kumal e k’ilaj pa kajilab’al ri wokajil ajchajin tinamit ri’. le rilonik rumal ri taqawokajil rech pa jun ub’anik ri jikom chajinem winaqilal ri’ xuquje’ pa taq kik’olib’alil pa katinamit, rech k’u ri’ eri ketatb’enik ri winaqil ri’ ruk’ ri kemon chakunem kumal ri wokajilal ri’ are la’ k’o nim upatanib’al ri’ rech ub’anik ri jun utzilaj chajinik ri maj uchupik usachik.