K’o ch’aweb’alil, k’aqb’al q’aq’, awan kunb’al xuquje’ awan jastaq xeriqitaj ri’ kumal ri wokajil ajchajin tinamit rech ri Amaq’ pa jun puqtzukunem xb’an chi la’ pa le jo’lajuj q’ij rech marzo ri’ pa le tz’apib’al ja ub’i’ Detención rech Máxima Seguridad rech Achijab’ Renovación I, k’o pa Escuintla ri’.
Pa taq ri tzukunem ri’ xriqitaj loq oxib’ chi k’aqb’al q’aq’ maj uwujillal, wuqub’ nojisab’al ub’aq’ k’aqb’al, 198 ub’aq’ k’aqb’al q’aq’, waqxaqib’ taq k’olib’al ruk’ cocaína, jun pajib’al rech marihuana ri’, 52 chi ch’aweb’al rech eqam ruk’ jun ch’aweb’al k’o ujek’ib’al, 50 b’ilob’al uq’aq’ ch’aweb’alil, 37 chi kolomch’ich’, 20 tarjetas SIM, xuquje’ wuqub’ chi routers.
Xuquje’ xriqitaj lajuj uxaq wuj ruk’ rajilab’al taq ch’aweb’alil rech b’anoj toq’inik pwaq ri’. Eri xriqitaj ri’ xk’am b’i kumal taq ri q’atb’al tzij ri’ rech kakib’an uq’atojxik jacha kub’ij pa le taqaninik pa amaq’ tinamit.
Eri tzukunem che ri xb’an rumal ri Wokajil Japache’ (SP), pa kemonchak ruk’ ri Wokajil Ajchajin Tinamit (PNC) xuquje’ kuk’ ri Wokaj Ajchajin Amaq’ Iximulew, rech uya’ik uchuq’ab’ ri chajinem pa le wokajil tz’apib’al ja, jeri’ rech uq’atexik taq ri b’anow k’ax xuquje’ rech kaq’atexik ri ch’uch’ulem toq’ob’ chi ke ri winaq e tz’apilik.
Ri sak’ajil ajtzukunel pa tz’apib’al ja
Pa aninaqil ri’ eri unidades rec ri SP, e’are xkiq’atij karesaj b’i kib’ jun winaq e tz’apilik ri’ pa le Centro rech Reinstauración Constitucional Pavoncito, pa Fraijanes, Iximulew. Eri q’atb’al tzij xkib’ij, eri jun achi tz’apilik xraj tane’ xresaj b’i rib’ pa uq’ab’ ri q’atb’al tzij chi la’ rumal xa’ pa keb’ oxib’ q’ij kaq’at tzij pa uwi ri’.
Eri b’anoj tzukunik are ri’ xb’an pa le japache’ tz’apib’al ri’ ri xq’alajinik pa le uch’aweb’alib’al ri’ ri xriqitaj chi la’ pa kub’ij wi le utzij pa le red social WhatsApp chi rij ri esal b’i rib’ chi la’. Rumal ri’, xjach ri uch’aweb’alib’al pa kaq’ab’ ri q’atb’al tzij rech kamajtaj ri tzukunem chi rij ri’.
Eri k’amal b’e rech ri SP, Jorge López Dellachiessa, pa jun oqxa’nib’al xub’ij “eri utzijolil ri’ are k’o nim upatan ri’, ri katerne’x pa aninaqil xuquje’ ri katob’anik pa ub’anik utzilal pa le chajinem ri’ xuquje’ pa le ucholalejil pa tz’apib’al ja”.
Eri chajinem ri’
Pa junamamil, eri wokajil ajchajin tinamit xkib’an k’ilaj puqtzukunem rech uq’atexik k’ax chi rij taq xuquje’ pa olib’al rech le Nimrachoch Q’atenik K’ax pa Tz’apib’al Ja kech Achijab’ rech ri zona 18 rech uk’u’x nimatinamit, rech kataqixik uq’atexik taq ri awan jastaq xuquje’ rech ya’ik uchuq’ab’ ri chajinem pa taq ri tz’apib’al ja ri’. Xjipixik ub’anik taq ri chajinem ri’ pa nik’aj chik wokajil tz’apib’al ja rech ri amaq’ tinamit.
Eri uwach taq ri b’anoj taq puqtzukunem ri’ are la’ xb’anik ruk’ ukojik taq uk’olib’alil ri chajinem ruk’ ri katz’ib’axik kib’i’ kajilaxik ri winaqilal che ri ke’opan pa solinem pa taq tz’apib’al ja ri’ rech ke’ilik we e k’o winaq taqim ri kachapik. Xuquje’ xkib’an kasolixik ri ch’ich’ keb’insaxik rech kilik we man k’ot awan jastaq ri e’eleq’am rech kakiq’axe’j ri’.
