Eri b’anon ri Operación Centinela ri’ are kuya uchuq’ab’ kiwach ri wokajil ajchajin pa tinamit rech Escuintla ri’. Eri jun cholchak pa kemonchak ri’ are xukoj uwach ri cholchajinem rajawaxik pa uq’ab’ilal ri Ministerio rech Gobernación (Mingob), ri Wokajil Ajchajin Tinamit (PNC) xuquje’ rajchajinel ri Taqawokajil Japache’ ri’ (SP), ri are kichak ri chajinem ri’. Xuquje’ ri Wokajil Ajchajin Amaq’ Iximulew ri’ rech kakib’san ri kemonchak chajinem ri’, rech pa le b’anik ri ya’olchajinem pa tinamit ri’.
E runimal ri b’anoj cholchak puqtzukunem pa taq rachoch ri japache’ rech Renovación I xuquje’ ri Granja Penal Canadá, che ri e tz’apil wi winaq ketajin che utojik ri kimak kib’anom. Rumal ri’ xmajtaj loq ub’anik ri utz chak rumal k’u ri’, k’a xmajtaj loq uchak upatan ri’, are ub’anom ya’ik uwach taq ri wokajil japache’ tz’apib’al pa nim chajinem ri’. Eri jun ilob’al ri’ are la’ xuya pa saqil rech xb’antaj rilik uq’alisaxik uwach taq ri k’ax xuquje’ ri xib’ib’anem chi ke ri winaqilal, k’a pa taq ri rachoch japache’ tz’apib’al ri’.
Eri nab’e q’ij rech ri puqtzukunem ub’i’ Operació Centinela ri xb’an pa le Renovación I, ri are xmaj ub’anik ri usaqab’isaxik ri’ jeri’ chi rij apanoq rech kaq’atexik wexa’ k’o ri k’axk’onem kuqajisaj rib’ pa le ub’e ub’anikj ri chajinem ri’, jeri’ pa le japache’ ri’, jeri’ pa le Granja Canadá. Rumal ri’, eri Mingob xub’an ri puqtzukunem pa le taqawokajil ri’ rech kab’antaj ri tzukunik pa le rachoch taq ri japache’ tz’apib’al ri’.
Eri nik’aj nimaja e yakom chila’ k’ut man ya’tal taj ub’anik chi la’ k’ut. Le rilik chisaq chi re ri’, eri rilik jacha tane’ k’ayibal wa rikil, qumub’al xuquje’ le rilik jacha’ tane’ rech kakiriqo kib’ winaq chi upam ri’. Rumal ri’ tajin rilik, we chi la’ k’ut kachomax wi loq ri b’anoj k’ax k’a chi la’ loq.
E’are taq ri q’atb’al tzij ri xkiya loq kitzij chi ke ri SP rech kab’an ri utulisaxik nik’aj nimaja e yakom chi la’ ri’. Rumal ri’ pa le lunes 7 ri’, eri q’atol tzij, xutaq utulisaxik ri nimaja che ri e yakom chi la’ k’ut. Ruk’ wari’ rech sib’alaj kato’ik uwach ri b’anoj chajinem chi la’, xuquje’ ri saqab’isanik chi la’ k’ut. Eri nik’aj nimaja ri’ k’o lajuj junab’ e yakom chi la’ k’ut, jeri’ ub’ixik xkiya loq ri e’ajchoq’e ri k’ayib’al chi la’.
Eri Operación Centinela ri’ tajin ub’anik pa taq ri wokja pa tinamit, pa taq juyub’ xuquje’ pa taq ri nimab’e rech pa Escuintla ri’ rech pa jikomal ki’kotem kek’oji wi ri winaqilal rech pa tinamit ri’.
