Eri Amaq’ katajin che uya’ik uchuq’ab’ ri Kemb’antajil Ya’tal ri’ xuquje’ ri rech kuyak rachoch ri japache’ ri nim uchuq’ab’il.
Ruk’ wa’ are taqim ya’ik uchuq’ab’ ub’anik ri upatan ri Amaq’ pa le taqanem pa tz’apib’al ja, rech kab’an utz chech ri chajinem pa taq tz’apib’al ja xuquje’ rech utz ub’anik ri chajinem pa amaq tinamit, rumal ri’ pawe q’ij kamik xmajtaj ri uyakik ri Nim Rachoch ri Tz’apib’al Winaq ri rech Sib’alaj Chajital ub’i’ “El Triunfo”, pa le rulewal tinamit rech Izabal.
Eri cholchak ri are xmajtajik ruk’ ub’anik j un nim ilob’anem tzij rech xkoj ri nab’e ab’aj, rech kayak wi jun nab’e uwach taq ri tz’aq rech chi rij ri’. Pa le ilob’anem ri’ xk’oji wi ri nim k’amal b’e Amaq’ Bernardo Arévalo; ri taqawokajnel rech Gobernación, Marco Antonio Villeda xuquje’ ri taqawokajnel rech ri Defensa Nacional, Henry Saenz.
Eri yakonem ja ri’ are jun uwach taq ri chak rech pa le ya’ik uchuq’ab’il taq tz’apib’al ja pa rulewal amaq’ tinamit, rech ya’tal ri’ rech ub’anik jun nim chajinem pa taq ri tz’apib’al ri e’itzelalaj taq winaq xuquje’ rech kaq’atexik taq ri molaj b’anol k’ax.
Rech kasuk’umaxik ri jastaq meb’il rech ri chajinem
Eri yakon ja ri’ are la’ kayak pa jun nim peraj juyub’ ri esam pa kaq’ab’ e’ajb’anol k’ax rumal q’atb’al tzij, chi la’ k’ut kab’an wi ri b’anow taq awan kunb’al kanoq. Ruk’ ri usuk’umaxik, eri peraj juyub’ ri’ are la’ k’o chik pa uq’ab’ ri Amaq’ rech kab’an ri chajinik chik rech ub’anik utzilem chi ke ri winaqilal e’aj iximulew.
Pa le xub’ij ri’, eri taqawokajnel rech Gobernación ri’, Marco Antonio Villeda, sib’alaj xub’ij che ri cholchak ri’ are la’ kab’an uchakuxik pa le uwach ri jun nuk’chomab’al pa taqawokajil rumal ri Taqawokajnem rech Gobernación ruk’ ri Taqawokajnem rech ri Defensa Nacional, pa uwokik ukemonchak ri Amaq’ ri’.
“Eri k’exnem ri’ man xaq kak’extaj rumal tane’ xa’ katziijoxik xane’ kak’extajik we kab’an ri’. Pawe q’ij kamik kaqakoj ri nab’e ab’aj rech kayak ri’, rech pa jun chik umajtajik ub’anik ri’”, xcha’ ri taqawokajnel. Jeri’ sib’alaj xub’ij che ri Cuerpo rech Ingenieros rech ri Wokajil Ajchajin Amaq’ e’are k’ut ri kechakun rech ri nim yakon tz’apib’al ja, pa unimaxik che utz uyakik kab’an ri’, rumal ri’ are are la’ sib’alaj tajin uchomaxik kumal ri’ Taqawokajnem rech Gobernación, pa le uchakunik ri Taqawokaj rech Tz’apib’al Ja, pa kachomanik xuquje’ kitaqnik. “Eri k’olib’al che ri tajin uchapik rumal ri Amaq’, man rech taq katzalij chik chi rij”, xcha’.
Rumal ri’, eri taqawokajnel rech ri Defensa Nacional, Henry Saenz, xub’ij che ri tz’apib’al ja ri’ are la’ rajawaxik tajin upatanexik ri’ rech kasach ta kan ri k’ax che ri q’atim ta uwach rumal q’atb’al tzij, rech kaya uchuq’ab’ ri suk’ilaj taqanik ri jikom ub’anikil ri Amaq’ ri’, xuquje’ rech kab’an ri utz chajinem pa wokaj taq tz’apib’al ja. Sib’alaj xub’ij ri’ che ri cholchak ri’ are la’ k’o nim upatan ub’anik kumal ri keb’ taqawokajilal ri’.
Eri k’amal b’e Amaq’ Bernardo Arévalo sib’alaj xub’ij che ri peraj juyub’ che ri kayak wi ri tz’apib’al ja are esam pa kaq’ab’ ri winaqilal chi la’, emu wa’ pawe q’ij kamik kachap chik uwach rech b’anow utzilem xuquje’ ri jikom q’atow tzij ri’.
“Are wa’ jun kich’akib’al ri winaq tinamit xuiquje’ ri utzilal. Kojtajin b’a’ che uk’amik b’i chi’ ri nim kojob’al pwaq xuquje’ ri chajinem ri rajawaxik ri’ rech pa jikom joremal kek’oji ri winaq ri’. Rumal k’ut sib’alaj rajawaxik kab’an ri nim yakon tz’apib’al winaq ri’ rech keto’ik ri winaqil e’aj iximulew”, xcha’ ri k’amal b’e amaq’ tinamit.
Eri q’atb’al tzij xkib’ij che ri uyakik ri tz’apib’al ja ri’ub’i’ Centro rech Máxima Seguridad “El Triunfo” are uwach ri b’anob’al uwach chak rumal ri K’amal b’e Amaq’ Iximulew rech kaya uchuq’ab’ ri chajinem, rech kaq’atexik ri nuk’molaj b’anol k’ax xuquje’ rech kakub’isaxik ub’anik ri jikom taqanik pa le taqawokajil tz’apib’al ja pa amaq’ tinamit.