Pa jun nim una’ik b’isonem q’oxomal, eri q’atb’al tzij xkiya nim kiq’ijiol ri e waqxaqibn’ chi reqa’lenelab’ ri Wokajil Ajchajin Tinamit (PNC) ri xekam iwir kumal nik’aj molaj b’anol ri xkib’an kaq’anem pa jalajoj taq k’olib’alil rech ri amaq’ tinamit. Eri waqxaqib’ reqa’lenel uwinaqil ri PNC, e’are k’ut al Claudia Azucena Muñoz Ramos ri’, a Samuel Valentín Matul Obispo ri’, a José Efraín Revolorio Barrera ri’, a Luis Alexander Zetino Pérez ri’, a Fernando Alexander Batres Ordóñez ri’, a Geovani Darío Tecú Sesam ri’, a Sammy Iván López García xuquje’ al Diana Rosmery Chávez Alarcón ri’, ri xekamik are chi ketajin pa chajinem tinamit, are chi’ xek’aq pa junamamil kumal nik’aj pandillas ri’.
Eri ya’ik kiq’ijol ri’ are xb’an pa le rachoch ri Ministerio rech Gobernación, pa jun ilob’anem ri xk’oji wi ri nimk’amal b’e Amaq’, Bernardo Arévalo; ri ministro rech Gobernación Marco Antonio Villeda ri’; ri gobernador rech uk’u’x nimatinamit Iximulew ri’, Mauricio Benard Alvarado ri’; ri viceministros rech ri taqawokajnem ri’, ri nimk’amal b’e rech ri PNC, David Custodio Boteo, ri rajtaqanelab’ chajin tinamit xuquje’ kuk’ ri kachalalil ri ajchajinelab’ xekamik.
Pa le ilob’anem ri’, eri k’amal b’e amaq’ Bernardo Arévalo, xub’ij “eri ajchajinelab’ ri’ ri e k’o chaqawach ri’ e’are e ralk’uwal ri amaq’ tinamit xuquje’ e loq’ taq winaq e ajpatanel e k’o pa uwi’ ri tinamit aj ixmulew, kojuxlantaj, kaqaya taq kanoq jeri’ tane’, rumal qeta’m che are kaqaj rech kojk’asib’ pa jun utzilaj k’olemal, rech kojchakun chi re ri’. Mub’an keb’ qak’u’x chuwe’q kab’ij, man kojuxlantaj, kaqakoj ronojel ri chakub’al jastaq rech keqachapo, keqaya pa q’atb’al tzij rech kaq’at tzij pa kiwi’ xuquje’ keqariq b’a’ nik’aj winaq ri’ ri xkib’an kamisanem. Eri tijowk’ax xe’ok’ow ri eqa’lenelab’ ri’ man kasach ta kanoq”, xcha’.
Pa le ya’el kiq’iijol ri’, eri Ministro Villeda xub’ij k’ut: “qeta’m che xaqamaj ub’anik ri kowilaj chajinem pa rachoch taq japache’ ri’ rumal ri’ xpe ri k’aqanem b’anoj k’ax rech ri tiko’n itzelalaj xib’ib’anik, emu wari’ man kukuy ta wari’ le taqawokajil, eri amaq’ tinamit man kuya rib’ jeri’ kab’an chi re”. Xub’j k’ut eri ajchajinelab’ ri’ xkib’an ri kichak rumal ri’ xtaq ub’ixik chech ri k’amal b’e rech ri PNC rech kumajo ri ya’ik kiq’ijol ri ajchajinelab’ xekamisaxik pa le chajin tinamit.
Eri k’amal b’e rech ri PNC xub’ij che ri “Wokajil Ajchajin Tinamit sib’alaj kuterne’j ub’anik ri’, ruk’ ronojel uchuq’ab’, ruk’ ri b’anoj tzukno’jchak chi rij ri’ xuquje’ ruk’ kitaqik ri wokajil ajchajin tinamit pa rulewal amaq’ tinamit ri’ jacha ri taqom wi rumal ri nimataqanik xuquje’ rumal ri nimatinamit rech Iximulew. Kojuxlan taj rech kab’an ri ucholalejil taqanik pa tinamit, rech uto’ik ri kik’aslemalil ri winaqilal kumal ri q’atb’al tzi pa le korlim amaq’el chajinem ri’”.
Pa le b’anoj okematzij ri’ xsik’is wi ri kitzijol ri kik’aslemal xuquje’ ri kicgajk xkib’an ri ajchajinelab’ pa tinamit che ri xekamik. Pa k’isb’alil, eri q’atb’al tzij xkitaq ub’anik ri nimachajinem pa kawokajil ri ajchajin tinamit ri’ xuquje’ rech te k’u ri’ xkiya’o retal lamak amaq’ chi ke taq ri kachalalil ri ajchajinel che ri xekamik.
