Eri eri kitatab’enik ri winaqilal ri’ k’o nim upatanib’al rech kaq’atexik ri k’ax, rech ilonem tob’anik chi ke ri ixoqib’ pa Iximulew.
Pa le q’axeb’al tzij b’ixik “Frecuencia Joven”, rech ri Unidad rech ri Prevención Comunitaria rech ri Violencia (UPCV), rehc ri Viceministerio rech Prevención rech ri Violencia xuquje’ ri Delito rech ri Ministerio rech Gobernación, ri q’axem pa taq jueves pa MINGOB Radio, eri ajeqa’lenelab’ a Frederick Vanegas xuquje’ al Lesther Morales xkiya ub’ixik chi k’o jun nim upatanib’al rech ketatab’enik ri winaqilal pa le q’ateb’al b’anow k’ax chi ke ri ixoqib’.
Pa le q’axeb’al tzij ri’, eri e’ajno’jinelab’ xkib’ij che ri jun chi ke ri nimachak kab’anik rech kaq’atexik ri b’anow k’ax che ri k’o uwach taq ruk’ ri ub’anikil taq kino’jk’aslemal ri winaqilal che ri k’o na ri’ pa taq ri k’olib’em, are kumal ri’ ri achijab’ ixoqib’ ri e k’o pa kachochib’al.
Xub’ij k’ut che rajawaxik kab’an jun rilik chi kiwach, pa ub’anik taq ri kichak pa kachoch che ri pa junamil kab’antaj ri’ xuquje’ ri achijab’ rech ketatab’en pa taq le chakunem ri’. Xkib’ij k’ut che ri k’exnem ri’ are katob’anik che ub’anik k’ak’ chomab’alil xuquje’ rech are kakib’an pa taq ri kachoch.
K’ak’ kino’jib’alil komonelab’
Eri ajno’jinelab’ xuquje’ sib’alaj xkib’ij che ri itzelal taq b’antajil ri’ are kuk’exo rib’ rumal ri’ eri uq’atexik are kumaj ub’anik eqale’n chak kumaq ri winaq. Sib’alaj xkib’ij che ri b’anikil ri’ are kuya jun k’ajsab’en uwach eta’mab’al chi rij pa taq ri jalajoj uwach, jacha ri jun ja winaq, ri tijob’al xuquje’ ri chak, rumal ri’ k’o nim upatanib’al rech kab’an le rilik uno’jib’alil che ri qaraj kupetisaj itzelalaj k’ax b’anikil ri man utz ta ri’.
Jeri’ xkiya ub’ixik ucholaj che ri itzelal b’anikil ri’ are kab’an kumal achijab’ rech ketoq’anik ruk’ oyowalil, jeri’ kakib’ano rech kakik’utu che e kow ketaqon ri’, rech kakaj kakib’i che we kakita’o jun tob’anik tane’ are retal chi ke e kow taj ketaqanik. Rumal ri’, sib’alaj kab’ixik che rajawaxik b’a’ kab’an uchomaxik ri’ che ri keriqitaj wi ri winaq ri rajawaxik keto’ik.
Rumal ri’, sib’alaj xkib’ij che ri rutzilal ri ch’akulaj, kik’u’x kachomab’al ri’ are rajawaxik kasuk’umaxik rech kub’an itzel winaq ri’. Sib’alaj xkita k’ut che rajawaxik kab’an uch’ob’ik rech kakib’an utz ri winaq ri’, rech kakich’ob’ reta’maxik che rajawaxik kakik’exo kachomab’al kino’jib’alil, are rech b’a’ kaya uchuq’ab’ rech kakiq’al kik’u’x kanima’ ri winaq rech pa utzilem kek’ejeb’ pa le kik’aslemalil.
Pa junamilal q’ateb’al k’ax
Eri ajno’jinelab’ sib’alaj xkib’ij chi k’o nim upatanib’al rech kepixb’exik ri winaqilal rech kakiq’alo kib’ rech kakib’an ta chik ri itzelalj pa le riqon ib’ chomab’al ri kupetisaj ri k’ax. Xkib’ij chik che pa Iximulew e k’o taqawokaj xuquje’ ri komonelab’ winaqilal che ri kakib’an ri ilonem uno’jixik runimal tzij ri’.
Pa k’isb’al ri’, xkib’an jun sik’inem ub’ixik rech katerne’xik ya’ik uchuq’ab’ ri q’ateb’al k’ax ri kato’ik ri ixoqib’, alaj taq ali, ala taq ali xuquje’ ri ab’omab’ alitomab’, rech kataqixik uq’atexik ri k’axk’ab’al xuquje’ ri b’anoj itzelal k’ax ri’. Xuquje’ xkina’tij ub’ixik chi ke ri winaqilal wexa’ k’o ri k’ax kakiriqo, chakib’ij b’a’ loq pa le 110 rech ri Wokajil Ajchajin TinamiT..
