K’o jun chik nim kaq’atexik ri narcotráfico xb’an pa taq ri taq’aj juyub’ pa utelek’ ri saqpalow ri’. Rumal ri’ eri q’atb’al tzij xkib’ij che ri wokaj k’o nim kachuq’ab’il rech ri wokajil Ajchajin Tinamit (PNC) sib’alaj xkichap loq jun molaj b’anol k’ax ub’i’ “Narco Red del Mar” rech ajk’ayin awan jastaq kunb’al ri’, ri xch’ob’ik e’are kakib’an ri k’ax pa taq le puertos rech San José ri’ xuquje’ pa Iztapa, pa Escuintla ri’.
Xechap loq nik’aj ajtaqanel kech, e’ajtob’anel xuquje’ e’ajchakunel pa le jun molaj b’anol k’ax ri’. Eri nik’aj winaq ri’ a Jhonny “N”, a Miguel “N”, a Óscar “N”, a Félix “N”, a Walter “N”, a Abdías “N”; a Otto “N”; a Edgardo “N”, xuquje’ a González “N”, eri kimak kab’ixik are ri k’ayin awan jastaq kunb’al pa taq ri ukojik ri jukub’ ri aninaq keb’inik xuquje’ ruk’ taq kekoj pa chapow taq k’ax.
Eri nik’aj winaq ri’ xtaq loq kachapik rumal jun q’atb’al tzij pa Iximulew rumal kakib’an k’ayin awan jastaq, rumal xkikol ri awan jastaq kunb’al, pa molaj b’anow k’ax, ri xetob’anik rech ub’anik ri k’ayin awan jastaq ri’. rumal k’u ri’ xtaq loq kachapik rumal ri q’atb’al tzij pa le job’ (5) q’ij rech mayo kanoq.
K’o jun achi xchaptajik jun chi teniente rech ri Taqawokaj Ajchajin Amaq’ Iximulew, eri ub’i’ kab’ixik are a Juan “N”, 31 ujunab’, ri ukojomb’i’aj are “El Canche”, are kab’ixik xreleq’aj jastaq, pa le colonia Sabana Arriba, zona 17 rech ri uk’u’x amaq’ nimatinamit, eri jun achi ri’ are kab’ixik xreleq’aj q’aq’alja’b’alil rech b’insal ch’ich’ ruk’ nik’aj chik jastaq pa Amaq’ ri’ are rech kakiterne’j ub’anik ri chak kumal jun molaj b’anol k’ax, rech kakich’ak ri pwaq chi rij taq.
Utzijolib’alil
Eri tzukunik xb’an chi rij ri’ are xq’alajisanik che jun molaj b’anol k’ax ri’ k’o nima’q jukub’ ukojom pa taq’aj juyub’al rech ri amaq’ tinamit, eri eqa’n awan jastaq ri’ are upetik loq k’a pa Sudamérica. Eri awan jastaq ri’ are kakik’am b’i pa taq kopanib’al taq juyub’ ch’ich’ rech pa uwi le nimaja’, te k’u ri’ chik kakik’am b’i pa taq ch’ich’ ri eqa’n jastaq rech kakiya loq’ k’a pa taq k’olib’alil rech kakikol chi la’ k’ut.
Pa le nab’e q’ij rech diciembre rech 2025, eri wokajil ajchajin tinamit xkiya utzijol che xchapataj ri jun ajtaqanel rech ri jun molaj b’anol k’ax ub’i’ Allende “N”, xuquje’ xriqitaj ri’ 898 chi upajb’alil ri cocaína pa jun nimaja ri xsolixik, rech ri jun achi ri’ xchapik.
Ruk’ ri are ri’ e julajuj chik e’uwinaqil ri jun molaj b’anol k’ax e chapom chik.
Xuquje’ xch’ob’otaj kuwach ri uwinaqil ri molaj b’anol k’ax e kamisanelab’ ri e’are xkib’an ch’ijom k’ax chak chi ke ri taq ri winaqil, rumal xkik’ayij ri winaq pa taq ch’ijom b’anow k’ax chi ke.
Eri katzukuxik rech xechap loq are xb’an kumal taq ri tzukunem rech ri Centro Antipandilla (CAT) kuk’ ri reqa’lenelab’ le
Subdirección General rech Análisis rech Información Antinarcótica (SGAIA) rech ri PNC, pa kemonchak kuk’ reqa’lenelab’ rech ri Q’atb’al Tzij ub’i’ Fiscalía rech Delitos Transnacionales rech ri Ministerio Público (MP) ri’.