Eri wokajil ajchajin tinamit k’o jun nim kaq’atexik ri narcotráfico xkib’an pa k’isb’al wuqq’ij, arae chi’ xkiriqo xuquje’ xkiporoj nima’q taq peraj tiko’n rech marihuana ruk’ tiko’n rech coca pa releb’al tew kaqiq’ che we amaq’, pa taq ri puqtzukunem xb’antaj kumal reqa’lenelab’ ri Subdirección General rech Análisis rech Información Antinarcótica (SGAIA) rech ri Wokajil Ajchajin Tinamit (PNC).
Eri k’ate xriqitaj ri’ pa le caserío Flor de la Esperanza, pa Las Cruces, Petén, chi la’ k’ut ri eqa’lenel antinarcóticos xkiporoj pa ronojel 20 mil 400 chi raqan taq ichaj tiko’n rech marihuana ri tikom chi la’ k’ut. Rumal ri’ eri q’atb’al tzij ri’, xkib’i che ri tiko’nib’al ri’ eri rajil are kopan pa Q10 millones rajil ri’, junam kel ruk’ USD 1.3 millones rajil pa le awam k’ayib’al ri’. Eri uporoxik xb’anik are sib’alaj chajim xb’an ri’.
Ruk’ wa’ ri xriqitaj ri’ kutun rib’ ruk’ ri jun chik nim puqtzukunem xb’antaj pa taq ri k’ache’laj rech Panzón xuquje’ Fray Bartolomé de Las Casas, Alta Verapaz ri’, eri rajil qaraj kopan pa Q40 millones chi pwaqilal ri’.
Eri q’atb’al tzij rech ri b’anow taq chajinem ri’, eri b’anowem ri’ are rech kuq’atij kachuq’ab’ taq ri nuk’molaj b’anol k’ax ri’ pa taq le k’ulb’a’t juyub’ pa amaq’ xuquje’ pa k’axlaj taq okem ri’, ri are kab’ixik qas katik wi kapoq’sax wi ri awan kunb’al ri’. Jeri’ sib’alaj xkib’ij che ri b’anowem ri’ are kuya nim uchuq’ab’ ri b’anow kaq’atexik taq ri narcotráfico ri’ xuquje’ ruk’ uq’atexik ri b’anow taq k’ayin awam jastaq ri kakipetisaj k’ax pa amaq’ tinamit.