Ri kik’amal b’e k’o nim upatan rech ronojel b’anowik kub’an pa uwi’ ri suk’ jikomal rech ri winaqilal xuquje’ pa usuk’il ri taqanik k’o pa Iximulew.
K’ak’ taqanelab’ xuquje’ ajchajinelab’ e tijom chi rij ch’ob’ojil tajin kikowirisaj ri uchuq’ab’ ri Wokaj Ajchajil Tinamit (PNC) rech kakib’an chajinem rech q’ateb’al k’ax, rech no’jb’alil xuquje’ jikomalinem, rech keq’atexik ri molaj ajb’anol k’ax xuquje’ ri nimak’ax xik’iyik chuxo’l taq amaq’.
Ri nimab’al k’olib’al xb’an pa le kitujixik ri q’axenaq che oxib’ mil (3,000) k’ak’ e rajchajilab’ ri PNC, kachi’l taq ri e nimaq ajpatan rech ri Q’atb’al Tzij rech ri Amaq’, ri xkikoj ri etal rech ri k’ak’ kik’amal b’e.
Ri suk’ b’anik xuquje’ ri kub’am k’u’x xuk’ut rib’ kuk’ ri 48 subinspectores, e 27 inspectores xuquje’ ri 114 oficiales segundos ri xpaqi’ ri kik’olib’al chwa ri runimal, jeri’ ruk’ ri 103 k’ak’ e ajchajinelab’ ri xeb’ok pa le Subdirección General rech Prevención rech ri Delito (SGPD) rech ri PNC.
Ronojel b’anow chajinik ri kikib’an ri k’ak’ taqanelab’ ajchajinel kutob’ik che ujek’ik ri chajinik pa taq wokja k’olib’alil che ri k’o wi uchuq’ab’ ri b’anow k’ax xuquje’ pa taq nimaq k’olib’al rech ri amaq’, xuquje’ ri uhajixik rulewal amaq’ tinamit xuquje’ ri suk’ kachajixik jikomal winaqilal.
Pa uwi’ ri’, ri chak ri kikib’an ri ajchajinel rech uq’atexik k’ax k’o nim upatan rech kib’an ri chak rech q’ateb’al k’ax, rech etz’anem xuquje’ rech saq’ijil, ri kutzukuj ujek’ik ri kub’al kik’u’x ri winaqilal chi ke ri e ajchajil tinamit, rech uya’ik uchuq’ab’ ri kitzijoxik ri b’anol k’ax xuquje’ rech katob’ik rech kek’oji’ jamal kub’al k’u’x taq k’olib’al xuquje’ rech utz ujaqik k’u’x.
K’ak’ eta’manik katijoxik ri e’ajchajil tinamit
Ri k’amal b’e amaq’ Bernardo Arévalo, ri xuk’am b’e pa ri tzujunem xtz’aqat katijoxik ri k’ak’ e’ajchajil tinamit, sib’alaj xub’ij che ri 189 e’ajchajil tinamit ri xpaqi’ keqale’nib’al ri’ k’o nim ketal chi kiwäch ri k’ak’ e’ajchajinel, rumal xkik’ut ri b’e rajawaxik kib’in chi upam ruk’ chi ch’ob’ik, ch’ajch’ojil xuquje’ jikom b’anob’al.
«Ri qaq’atb’al tzij uya’om uk’u’x chi rij ri PNC. Qatzijom qachuq’ab’ rech kaqakowirisaj, kaqanab’isaj, kaqak’ak’arisaj xuquje’ kaqak’am b’i ri uchajinik pa taq k’olib’al ri majub’i’ oponinaq wi ojer», xub’ij.
Rumal k’u ri’, le ministro rech Gobernación, Marco Antonio Villeda, xuq’alajisaj chi ri kichak ri k’ak’ taqanelab’ ajchajil tinamit k’o nim upatan rech kukowirisaj ri uchuq’ab’ ri wokaj q’atb’al tzij.
«Le Amaq’ Iximulew chi’ k’ut ri ajchajil tinamit man xaq ta kakib’an ukana’tasaxik rumal chi xk’oji’ chila’, xane’ rumal chi ri uk’ojlemal xub’ano chi ri winaq xek’asi’ ruk’ xya uchuq’ab’ ri ja’maril xuquje’ ri tzoqopilal. Are wa’ ri rajchajinel tinamit tajin kaqayak uwach», xcha’.
Ri nimalaj k’amal b’e rech ri PNC, David Custodio Boteo, xub’ij chi ri kichak ri k’ak’ e oficiales segundos, ri inspectores xuquje’ ri subinspectores kutob’ij ri ub’eyalixik xuquje’ ri uninisaxik ri patan rech chajinik.
«Le Amaq’ Iximulew karaj pa taq kicholaj achijab’ xuquje’ ixoqib’ ri k’o kichoq’ab’, jik k’u’x, suk’ b’anik, ch’ajch’ojil, tz’aqat k’aslemal xuquje’ jun nim urayib’al patanijik», ti xuk’isb’ej ub’ixik.
Uq’ij choltijonem
Ri tijonem rech upaqab’isaxik k’olib’al eqale’n xuquje’ rech k’ak’ eta’mab’alil rech chajinik xya’ kumal tijonelab’ rech ri Subdirección General rech Estudios xuquje’ Doctrina (SGED), je jas wa’:
Pa Tijob’al rech ri PNC «Dr. Carlos Vinicio Gómez Ruiz»
XXI Tijonem rech Nawalil rech ri K’olib’al Keqale’n Inspector
48 e ajsik’inelab’: 41 achijab’ xuquje’ 7 ixoqib’.
Pa job’ (5) rech marzo k’a pa job’ (5) rech septiembre rech 2026.
XX Tijonem rech Nawalil rech ri Upaqab’isaxik K’olib’al Keqale’n Inspector
27 e ajsik’inelab’: 25 achijab’ xuquje’ 2 ixoqib’.
Pa job’ (5) rech marzo k’a pa 5 rech septiembre rech 2026.
Pa Tijob’al Estudios Superiores rech Ajchajin Tinamit (EESPOL)
XXII Tijonem rech Nawalil rech ri Upaqab’isaxik K’olib’al keqale’n Oficial Segundo
114 e ajsik’inelab’: 107 achijab’ xuquje’ 7 ixoqib’.
Pa job’ (5) rech marzo k’a pa 4 rech septiembre rech 2026.
Pa Tijob’al rech Sak’ajnawalil rech Ajchajin Tinamit (EEPOL)
IV Nab’e Tijonem rech Nawalil pa Uq’atexik K’ax
103 e ajsik’inelab’: 63 achijab’ xuquje’ 40 ixoqib’.
Pa 25 rech mayo k’a pa 24 rech agosto rech 2026.
