Eri k’ak’ Q’atb’an Taqanem Tzij rech Paqab’sab’al Kajil ri Wokajil Ajchajin Tinamit (PNC) kuq’at uwach ri taqanik ub’anob’alil rech ri k’ak’ uwach kaqjil ri eqa’lenel pa wokajil, jacha ruk’ ri keqale’nib’al ri’. Eri wujilal ri’ are la’ xb’antajik ruk’ ri Taqanem Tzij rech ri Wokajil Ajchajin Tinamit (Decreto 35-2024) ri taqom ub’anik rumal ri Wokom K’amal B’e Iximulew pa le Utaqanik Wokom K’amow Ub’e Amaq’ 113-2026, ya’om utzijolixik pa le Diario rech Centro América (DCA) ri’.

“Eri k’utunisab’al uwach ri taqanem tzij ri’ ruk’ tijowchuq’ab’ rech man xaq ta kilik jacha tane’ xaq chi jun chokonsab’al chak ri’. Are la’ kub’ij jun retalil che ri Amaq’ kuch’ob’o che chi rij ri jujun atz’iyaqb’alil ri’ k’o jun winaq ri’ ruk’ ronojel uk’u’x ranima’ xuquje’ are jun nimachak kub’an pa amaq’”, xcha’ le ministro rech Gobernación, Marco Antonio Villeda, pa le tzijolinik xub’an pa keme’uwachwuj rech taqawokajil.

Are uwach ri k’ak’ taqanem pa amaq’, eri kajil taq ri ajchajinelab’ pa tinamit kapaqab’ik jacha ri keqale’nib’al k’o pa le wokaj chajin tinamit. Eri eqa’lenel chajinel eri rajil are Q8,634 k’a chi’ k’u ri’, kamaj b’i upaqab’ik jacha ruk’ ri keqale’n kopanik are chi’ kaq’an ri uchuq’ab’ ri kichak rech pa le chajinem kanimaxik ri winaqil pa tinamit.

Bono rech Kato’ik ri eqa’lenelab’

Eri taqanawuj ri’ kub’ij che ri uya’tajik ri Bonoj rech Bienestar Policial ri’, are rech jun tob’anik pwaqil rech keto’ik rech kakiloq’o ri kiwa kirikil ri ajchajinelab’ kakitojo pa le ya’olchajinem winaqil ri’.

“Ronojel ri tojb’al ri’ xya chi ke pa le 100% rech kaloq’axik ri ajchajin tinamit, jacha ri kichak kakib’an pa le wokajil chajin tinamit. Rech ri keriqitaj pa ri kichakunik, eri bono are Q1,200 katoj ronojel taq ik’, are kaya’ik jacha ruk’ ri chak kakib’an pa keqale’n ri’”, xcha le ministro Villeda.

Eri pwaq tojb’al ri’ are uk’exel ri wa/rikil rech tzuqub’al kaya’ chi ke pa taq ri tijob’al wa kanoq, ri are xaq xu’ xopan ri’ pa le 24% rech ronojel ri kuya’o ri taqawokaj chajin tinamit xuquje’ e k’o ajchajinel xya’taj kiwa ri’ rumal sib’alaj naj keriqitaj che ri rachoch taq tijob’al wa ri’ are chi’ keb’e pa taq tzukunem ri’.

“Xel kanoq jun ya’b’al tob’anem ri’ pa jun uwach pa uya’talil xb’an ri’. Che jun ub’anikil man kopan chi ke konojel, pa jun chik tob’anik ri’ rech ya’tal chi ke konojel ri ajchajinelab’. Ruk’ ri xchomatajik ri’ are kub’an sib’alaj kub’al k’u’x che ri jun Wokajil Ajchajin Tinamit, ri nim ucholajil ri nim uq’ijol”, sib’alaj xub’ij ri Taqanel rech Gobernación.

Tojb’al rech kakitijoj kib’

Pa marzo kanoq xtaq utojik chi ik’ rech kakitijoj kib’ ri ajchajin tinamit ri e’ajtijoxel pa le Tijob’al ib’ rech ri PNC Dr. Carlos Vinicio Gómez Ruiz”.

Le ministro Villeda xuya utzijiol che are kopan pa job’ ik’ kakitijoj kib’ ri’ katzalixik ri pwaq pa kaq’ab’, eri katoj chi ke ronojel ik’ are Q1,200 ri’. Are ri’ kapaqab’ rech keto’ik ri kakik’iso ri tijob’al ri’ xuquje’ ri’ katoj chi ke ri kakitijoj kib’ pa chuwe’q kab’ij.

“Are wa’ jun nimachak k’o nim upatanib’al chi ke ri Wokajil Ajchajin Tinamit xuquje’ chi re ri tijob’al. Eri loq’ab’al ri’ k’o nim retalil chi ke ri ketajin chik pa chajinem pa tinamit xuquje’ are jun tob’anik chi ke ri kikojom ri katz’iyaqb’al ri’ ruk’ suk’ilal, ruk’ ronojel kanima’ kakitijoj kib’”, xcha’.

Eri b’anowem ri’ are sib’alaj kukub’isaj ub’anik ri nimachak rumal ri K’amal b’e Amaq’ Iximulew rech kab’anik kaloq’axik ri kichak ri ajchajin tinamit, rech b’anik utzilem chi ke ri ajchak, rech katob’anik chi ke ri kakib’an ri chajinem pa amaq’ tinamit rech kub’an kub’al k’u’x.