Pa le colonia Primero de Julio, rech uq’ab’ tinamit Mixco, eri winaq e’ajk’ulja, ri e’ajtijoxel kuk’ ri q’atb’al tzij xkimaj uq’atexik ri b’anow k’ax ri’ xuquje’ xkimaj usuk’umaxik ri uxlanb’al pa tinamit ruk’ ri je’lalaj tz’ib’ab’al rilik uxo’lche’ uwachulew ri’ ruk’ uka’milixik ujojik taq jastaq ri’ pa le b’anow ri kemonchak kumal ri Wokajil Ajchajin Tinamit (PNC) ruk’ le asociación Conciencia Verde ri’. Le rachib’al xb’an kumal ri e’ajchak are le rilik je’lalaj tz’ib’a’l xo’lche’ uwachulew rech ri amaq’ tinamit ri’ xuquje’ rech xkik’ut b’anow utzilal chi re ri k’olemalil ri’.
Ri chak ri’ are xb’an pa rachoch uk’olib’al le tijob’al kab’ixik instituto Simón Bolívar, ri k’o pa uxukut le nim k’ayib’al chi la’ pa tinamit, are xkoj k’i’alaj q’inomalil rajilab’al chi tz’apib’al uchi’ taq lame’t plastik. Le je’lalaj rilik rech taq retalil amaq’, rech rachib’al taq nimatinamit Iximulew ruk’ taq rachib’al retalil kino’jib’al kib’anikil winaqilal pa tinamit.
Eri b’anowem ri’ are la’ uwach ri b’anow chakunik rumal le Subdirección General rech Q’ateb’al ri K’ax, ja chakub’al uq’ab’ le PNC. Eri tijowchuq’ab’ pa kemon chak kumal ri winaqilal, ri q’atb’al tzij xuquje’ kuk’ ri wokaj winaqilb’al ri’ rech utaqim ya’ik uchuq’ab’ ri utz k’aslemalil, rech uq’atexik ri k’ax xuquje’ rech b’anik utzil cho taq xan uxo’lb’e pa tinamit rech utz kek’oji wi ri winaqil e’achk’ulaj.
Eri ukab’ k’amal b’e Amaq’, al Karin Herrera, are xnab’ejik chi kuwach ri winaqil pa tinamit rech xujaq ub’anik ri je’lalaj b’anik ri’. Ruk’ le nan uk’ab’ k’amal b’e amaq’, xk’oji ri viceministra rech Prevención rech ri Ministerio rech Gobernación, al Mayda De León, xuquje’ ri subdirector rech Prevención rech ri PNC, Pablo Rodríguez Ismalej ri’.
Pa le b’anow nimachak retalil ri’, le Ukab’ K’amal B’e Amaq’ xuquje’ le Viceministra xkikoj pa uka’mulixik ri jastaq cho taq ri jun uwoxan, ri sib’alaj kaya wi ub’ixik ri chak upatan ri wokom amaq’ pa le ub’anik utzil chi rech ri k’olemal pa tinamit xuquje’ rech uq’atexik ri k’ax ruk’ ri kemonchak kumal winaqilal.
Pa k’isb’alil, xkoj jun nim wa’lib’al uwach le nimaq’ij rech ujitik uk’ayixik ri je’lajaj taq jastaq b’anom ri’, ri wa/rikil xuquje’ ri k’i’alaj uwach jastaq ri’. Pa le uxo’l nimab’e pa tinamit e’are jun xek’oji ri reqa’lenelab’ ri PNC rech Q’ateb’al ri K’ax, ri xkiya utzijol ub’ixik ucholajil ri tzijob’elil chi ke ri winaqilal, rech xya kaya nim uchuq’ab’ ri k’amow ib’ chi kuwach ri winaqil kuk’ taq ri q’atb’al tzij.
