K’o jun tzukunem xb’an pawe q’ij kamik pa le Rachoch Tz’apib’al Kech Achijab’ Renovación I, pa Escuintla, rumal ri’ xriqitaj loq awan kunb’al, puch’b’al ramib’al ruk’ nik’aj chik awan jastaq xek’am b’i pa q’atb’al tzij chi rij ri’.
Pa ronojel taq nimaja rech tz’apib’al xesolix kumal reqa’lenelab’ ri Wokajil Ajchajin Tinamit (PNC) kuk’ ri reqa’lenel ri Wokajil Ajchajin amaq’ Iximulew.
Pa le puqtzukunem ri’ e’are jun xetob’anik ri juk’ulaj rech Binomio K-9, ri k’o jun ajk’amal b’e ruk’ jun tz’i’ eqa’lenel chi ke ri sib’alaj kakich’ob’o kakitzukuj awan kunb’al.
Xriqitaj wajxaqib’ chi ch’aweb’alil, 21 ya’el uq’ab’ ch’aweb’alil, kajib’ kolob’ch’ich’ rech k’amq’aq’, kajib’ chi puch’b’al, jun panel solar, jun router rech jek’ib’al retal internet maj uwujil, ruk’ 104 chi koxtar k’olib’al, ruk’ 60 chi sik’ rech marihuana, keb’ alaj k’olib’al ruk’ crack, 8 k’olib’al ware rilik ruk’ cocaína, 80 chi alaj kaxon pimawuj rech sik’, xuquje’ ruk’ wuj tz’ib’am wi rajilab’al taq ch’aweb’alil winaq b’anom k’ax chi ke.
Eri wokajil ajchajin tinamit xkib’an k’ilaj taq puqtzukunem rech xechajin pa taq okib’al pa taq tz’apib’al ja. Xb’an le usolixik le kitzijol ri winaqil rech xilik wexa’ k’o taqom kachapik chi ke, jeri’ xb’an usolixik ri kijastaq rech kaq’ax taj kakoj pa tz’apib’al ja. Eri puqtzukunem chajinikri’ are sib’alaj xb’an chi paq’ij chi chaq’ab’ pa taq le q’ij che ri qas ke’opan ri winaqil pa taq tz’apib’al ja.
Eri nimachak pa taqawokajilal are la’ uwach ri b’anow taq chajinem tzukunik pa taq rachoch tz’apib’al winaq rech rulewal amaq’ tinamit. Xuquje’ rech kaq’atexik ri b’anow k’ax kumal e’ajtoq’inel pwaq, rech maj kuyub’al maj toq’ob’sab’al chi ke ri winaq e tz’apil pa japache’ xuquje’ rech b’a’ kakib’an ta chik ri b’anow k’ax k’a pa taq japache’ tz’apib’al winaq.
