Pa taq ri riqon ib’ kumal taq ri alab’om alitomab’ ub’i’ “#YoSoyPrevención” e opaninaq wi e 12 mil tijoxelab’ pa we junab’ 2026, rumal ri sik’inik b’anom kumal jalajoj taq uq’ab’ wokajil ri Mingob
Pa we junab’ 2026, ri Ministerio rech Gobernación (Mingob) ub’anom ri chak rech uq’atexik ri k’axk’olil chi ke ri ak’alab’ xuquje’ alab’om alitomab’ pa ri molinïk ub’i’ “#YoSoyPrevención”, b’anom pa taq tijob’al rech jalajoj taq tinamit pa ri amaq’.
Jas ri kub’ij ri q’atb’al tzij, pa ri nab’e oxib’ ik’, ri Subdirección General rech Prevención rech ri Delito (SGPD) rech ri Taqawokaj Ajchajil Tinamit (PNC), kachi’l ri Unidad rech ri Prevención Comunitaria rech ri Q’ateb’al K’ax (UPCV), xub’an 118 chi molinïk pa taq tijob’al, kachi’l 12,081 che ak’alab’ xuquje’ kuk’ alab’om alitomab’. We chak ri’ tajin kuya uchuq’ab’ ri tijonïk rech uq’atexik k’ax, ri usolik ch’oj pa jikomal xuquje’ ri ub’anik ri utz taq chomanïk.
Pa taq ri q’ij k’ate xb’antaj kanoq pa rachoch tijob’al rech Xe’laju’, Jutiapa, Baja Verapaz, Izabal, Petén xuquje’ Escuintla, eri ajtijoxel xek’oji pa le b’anow tzijob’elil xuquje’ ch’ob’ow chi rij taq nimachak kabanik rech keq’alik ri ab’om alitom chi rij ukojik pa ri keme’uwachwuj pa kematz’ib’ab’al ri’.
Eri uwach ri xtzijoxik ucholaj chi rij ri k’ax kariqitaj ri’ rech ciberviolencia, le urilik ri retal ya’om utzijoxik xuquje’ ri upatanib’al rech kachakuxik rech kaq’atexik ri k’ax.
Uq’atexik ri k’ax pa taq ri k’ak’ kemechakub’al pa kaqiq’
Ri xek’oji’ pa ri molinïk xkiraq tijonïk chi rij ri utz xuquje’ suk’ukojik ri kemb’al winaqil (redes sociales), ruk’ nimalaj chomanïk chi rij uq’atexik nima’q taq k’ax jacha ri kimolik alab’om alitom kumal taq ri nik’aj pandillas rech kakisik’ij ri’ pa taq k’ak’ keme’uwachwuj kach’ab’exik loq pa kaqiq’.
Rumal ri uya’ik taq ri no’jib’alil k’aslemam, xya utzijob’el xuquje’ ri uch’ob’ik chi kiwach taq ri ajtijoxel rech xya uchuq’ab’ ri keta’mab’alil rech kikiriq ri k’ax kakiriqo are ch’ kakikojo le internet xuquje’ rech kakik’am taq ri b’anob’alil rech kachajixik xuquje’ rech pa kub’al k’u’x kek’oji ri’.
Riqob’al kib’ ri alab’om alitom rech ub’anik kub’al k’u’x ri’
Eri riqon ib’ ri’ are kutzukuj uya’ik uchuq’ab’ ri kipatan ri alab’om alitom rech ketob’anik pa le q’ateb’al ri k’ax k’a pa rachoch taq tijob’al, kuk’ ri tat nan xuquje’ pa taq ri kik’olib’alib’al.
Ruk’ ri xb’antajik, eri Ministerio rech Gobernación, pa uchakunik ri Tercer Viceministerio rech Q’ateb’al K’ax ruk’ taq ri makaj, are ke’usik’ij pa tob’anik ri alab’om alitom rech kutzijoj chi ke ri q’ateb’al ri k’ax chi ke ri ajtijoxel rech kab’an ri chajin ib’, pa jikomal xuquje’ rech utz ukojik ri k’ak’ kemechakub’al ri’.
