Eri ajchomanelab’ ri wokajilal, kuk ajchakunelab’, kuk’ ri ajk’amanel loq kuk’ ri ajpatanelab’ rech ri wokajil tinamit rech Colombia, kuk’ ajno’jinelab’ rech le comunidad internacional xkiya utzijol ri utz taq b’anikil utzijob’elil chi rij le chak kik’aslemam tzij ub’ixik pa le Encuentro Exportador rech Seguridad pa le Cadena rech Logística, nuk’um ub’anik rumal ri Dirección rech Antinarcóticos rech ri wokajil chajinem winaqilal colombianas ri’ pa kemonchak kuk’ le Asociación Nacional de Comercio Exterior (Analdex) ri’.
Eri b’anob’alil ri’ are xub’an ya’ik uchuq’ab’ taq ri kemon puqtzukunem kumal taq ri amaq’ib’ rech k’ax ta ub’anikil ri k’ayinem xuquje’ le cooperación internacional, jeri’ le ub’anik ri kemonchak tob’anik rech uq’atexik taq k’ak’ b’anik k’ax kumal taq ri molaj b’anol k’ax pa taq amaq’ib’.
Ub’anikil taq pa Iximulew
Pa le nimachomanem ub’i’ “Experiencia Internacional ri’: Naj ub’anik apan cho taq k’ulb’a’t juyub’” ri xtatb’en wi le viceministro rech Antinarcóticos rech ri Ministerio rech Gobernación rech Iximulew, Víctor Cruz Reynoso, pa keme’uwachwuj pa kaqiq’, ruk’ le k’amal b’e rech Asuntos Corporativos rech Carval, María Fernanda Ríos, le k’amal b’e rech le AES, Carlos Farfán; xuquje’ ri comandante rech ri Compañía Antinarcóticos rech Control Portuario xuquje’ Aeroportuario rech Buenaventura, Juan Leonardo Rojas ri’.
Eri Cruz Reynoso xub’ij k’ut, k’a pa le Taqawokaj rech ri Ya’olchajinem pa Amaq’ xub’ij che ri wokaj kub’an ri puqtzukunem chajinik, rech trzukno’jchak xuquje’ rech uq’atexik taq ri narcotráfico ri’, ri k’ayin awan jastaq, ri kiq’axenik ri winaqil maj kiwuj keqam ruk’ nik’aj chik b’anow taq k’ax ri are kitaqim keq’axik pa taq ri b’anoj k’ayinem ri maj pa usaqilal ri’.
“Eri b’anow nimachak pa kemon ub’anik kuk’ taq ri q’atb’al tzij aduaneras ri’, portuarias ri’, aeroportuarias ri’ xuquje’ kuk’ nik’aj chik wokajilal rech ri Amaq’ che ri e’are kechajin pa taq le okib’al xuquje’ elib’al pa amaq’ tinamit”, xcha’ ri ukab’ taqawokajnel ri’.
Kemon chakunem kumal amaq’ib’
Sib’alaj xub’ij ri’ chi k’o nim upatanib’al rech ya’ik uchuq’ab’ ri utzijob’exik ri tzijolib’al ri’, rech utz ub’anik taq nab’ejsab’al ub’ixik xuquje’ rech kab’anik ri uq’axexik utzijob’elil chi kiwach taq ri amaq’ib’ rech kakinab’ejsaj kib’ rech uq’atexik taq ri k’axk’onem che ri qaraj kak’umataj tane’.
“Eri chajib’al xuquje’ ri suk’ilal ub’anik k’ayinem ri’ man are ta ri k’ax kakiq’eb’a kib’ tane’. Xane’ are la’ jun ub’anik kub’al k’ux’ utiqim rib’ pa kub’al tziji, ri kuq’atij k’axk’onem ri kub’an utz ub’anikil rech b’a’ eri puqtzukunem chajinik pa saqilil utz pa ub’antajik ri’”, xcha’ le tat Cruz Reynoso.
Pa taq le riqonem ib’ ri’ xchomax uwach le Control Antidrogas pa taq le Puertos xuquje’ Aeropuertos, ri ya’ik itzelib’al jastaq pa taq le eqa’n ri’ xuquje’ ri k’axk’onem chi ke ri wokajilal; le kojb’al rech taq le k’ak’ kemechakub’al ri’ ruk’ ukojik taq ri le kemena’ojib’al ub’anikil, le suk’ilal ub’anikil le utaqik jastaq ri’, ruk’ le suk’ilaj nuk’ub’alil eqa’n rech utaqik b’i ri jastaq pa taq le puertos xuquje’ aeropuertos, ruk’ nik’aj chik ri’. Eri b’anowem ri’ are xb’antaj chi la’ pa le nimatiamit rech Bogotá, runimal le nimatinamit sudamericano ri’.
