Xjaqitaj ri keme’uwach tzijob’al rech ri 1543

Xjaqitaj ri keme’uwach tzijob’al rech ri 1543

Ri kematz’ib’al tob’al ib’ kuya’ ub’ixik pa le WhatsApp, ri katob’an kilonik, kuchajij kik’aslemal ri ajchajil ri jikom ya’talil chi ke ri winaq, ri k’amal b’e ri ajch’ojil tzij, ri ajtzijonel xuquje’ ri ajb’anol q’axeb’al tzij.

Ri Taqawokaj rech Taqanem Chajinik pa Amaq’ xujaq jun keme’uwachwuj 1543 rech rech katoq’axik ri uk’amik ri tob’al tzij xuquje’ xuquje’ ri kolonem chi kij ri tob’anelab’ ri jikom ya’tal chi ke ri winaqib’, chi ke ri k’amal b’e ajch’ojil tzij, chi ke ri ajtzijolinelab’ xuquje’ ri tzijonel q’axel tzij.

Wa’ ri chakub’al kachakuk’ ruk’ ri WhatsApp, pa le ajilab’al 2218-7504, chi la’ k’ut eri winaqilal kakiya’o ub’ixik ri k’ax b’isomal, ri xib’ib’anem xuquje’ ri ch’ojinik yoq’onik kab’an apan utz’ib’axik pa taq ri ch’aweb’al ri’. Eri b’iw ub’ixik uloq are kab’an pa awalik, xuquje’ are chi’ kab’itaj uloq, eri Wokajil Ajchajil Tinamit (PNC) kamajtaj ub’anik taq ri chajinik chi rij ri’ rech kab’an le rilik ri jujun b’ixik xuquje’ rech kuya ri tob’al kajwaxik ri’.

Ujaqik uwach pa reqale’n tinamit

Eri k’amal b¿e rech Taqol Chajinem pa Amaq’, Marco Antonio Villeda, ri xuk’am ub’e ub’anik ri majb’al ya’el tzijol ri’, sib’alaj xub’ij che ri ukojik ri k’ak’ kemena’ojib’al ri’ rech kub’an ri tzijonem xuquje’ ri kub’an ri chak tob’al ib’ pa taqawokajil rech taqanem molaj.

“Eri ukojik ri jun tob’anel pa kematz’ib’alil pa uwachwuj WhatsApp ri katob’anik rech kujipij ri tzijonem xuquje’ rech kub’an we jun tob’anik ri’. emu wari’, ri k’ak’ kemechakub’al no’jib’al man kuchajij ta rib’ utukel; ketob’an ri’ ri nuk’taqawokaj kakito ri’, ri kaketaj rilik uchuq’ab’ ri k’ax, ri kakik’aslemaj kakiq’atej uwach”, xcha’.

Eri taqan wokajnem chajinik ri’ xuquje’ sib’alaj xub’ij che ri uchuq’ab’ ri Amaq’ ri’ kaq’alajink ruk’ ri utaqanik xuquje’ ri ke’uto’o ri jikom winaq ri’ pa le ub’anik ri chajinem pa uwi tinamit.

“Rajawaxik kawokik jun b’anow chajinik ri kub’an upatan pa le taqanik ri’, ri kunimaj kuloq’aj kiwach ri winaq xuquje’ ri kuch’ob’ ri’ kuchajij ri ya’tal chi re jun winaq, ri kuya uq’ijilal uchuq’ab’ ri ya’talik chi ke ri winaqilal”, xcha’.

Uchuq’ab’irsaxik upatanil ri taqawokaj

Eri viceministra rech Tecnología rech ri Eta’mab’al Tzijol xuquje’ Tzijonem, Karen Ortiz, xub’ij k’ut che ri k’ak’ keme’uwachwuj q’axebal tzij pa kaqiq’ tzijonem kutz’aqatisaj le uchomaxik ri winaq xuquje’ kuchuq’ab’irsaj ri utob’anik ri taqawokaj chi uwach ri uta’ik chajinem kumal winaq.

“Eri chakub’al wa’ man kuresaj taj ri kitob’anik ri winaq; kuya uchuq’ab’ ri’. Eri qajchajinelab’ kakiterne’j pa jikomal le rilik wari’, pa awalem, pa jikomal le rikik ri utz ichak kixtajin che ub’anik.

Wa’ le jun rilik ri’, k’o pa le ub’anik pa le Q’atb’al Tzij pa Tinamit rech Kichajixik ri Winaq Ajchajixik ri K’aslemalil rech Ub’eyal Ya’talil chi ke Uwinaq Tinamit 2025-2035, ruk’ uq’ij utzij ri’ che ri Amaq’ rech Iximulew man ke’uya taq katukel pa le kib’eyal ri’”, xcha’.

Rumal k’u ri’, eri k’amal b’e rech ri PNC, David Custodio Boteo, xub’ij che ri ajchajinelab’ e taqom pa le rachoch le ch’aweb’al 1543 sib’alaj xetijoxik ri qas kena’wik che ub’anik le upatanexik rech kakiterne’j le chak k’o pa keqale’n ri’. Rumal k’u ri’ eri k’amal b’e rech ri PNC, David Custodio Boteo, xuya ub’ixik che ri ajchajinelab’ e taqo pa le rachoch k’olib’al ri ch’aweb’al 1543 sib’alaj xkitiijoj kib’ rech kakib’an ri je’l chakunik tob’anik chi ke ri winaqilalxuquje’ rech kakiterne’j ri kakita loq.

“Ruk’ keme’uwachwuj ch’aweb’al ri’, chi la’ k’ut kakitaq wi loq ya’ik ub’ixik pa aninaqil ri’, ri man k’ot le tzij kasach uwach ub’ixik loq, pane’ b’a’ qas latz’ib’naquwach ri’”, xcha’.

Upatan ri keme’uwachwuj tzijob’al ri’

Pa le nimalaj nimaq’ij xb’anik ri’, eri k’amal b’e rech ri jikomal ya’talil chi ke ri winaq ri’, Alessandra Alí, xuk’ut le ub’anik pa le q’ij jas/su kub’an kachakun ri keme’uwachwuj pa kematz’ib’al tzijonem tzij pa kaqiq’, xuquje’ xuya ub’ixik che are chi’ kab’antaj ri uta’ik ri tob’anem pa le uwachib’al ri’, eri winaq kasik’ix ri’ kumal rajchajinelab’ tinamit ri sib’alaj xetijoxik, rech kechajinik ketob’anik, jacha ri kub’ij ri r taqanem tzij.

Pa we ch’ob’on chak ri’ xetatab’enik ri viceministro rech Seguridad, a Roberto Solórzano; ri  viceministro Administrativo, a Kelvin Aguilar; ri viceministra rech Q’ateb’al K’ax xuquje’ ri Mak, al Mayda De León; ri k’amal b’e rech ri PNC, a Héctor Prera; ri k’amal b’e rech ri Moloj Chak rech Amaq’ (OIT), a Carlos Linares Palma, xuquje’ kuk’ rajtaqanelab’ Ajchajil Tinamit ruk’ ri jachakib’ rech ri Nim Jachakub’al Taqawokajnem rech K’amal B’e ri Taqon Chajinem pa Amaq’ ri’. 

Noticias Recientes